ભારત સરકાર ૨૦૨૭ સુધીમાં સમગ્ર દેશમાં મલ્ટી-લેન ફ્રી ફ્લો (MLFF) સિસ્ટમ લાગુ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ બદલાવથી વાર્ષિક **₹5,000 થી ₹6,000 કરોડનો** ખર્ચ બચવાની ધારણા છે, જે રોડ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે.
નેશનલ હાઈવે ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (NHAI) હવે હાઈવે પર ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ માટે નવી ટેકનોલોજી એટલે કે 'મલ્ટી-લેન ફ્રી ફ્લો' (MLFF) તરફ આગળ વધી રહી છે. આ સિસ્ટમ અમલમાં આવ્યા બાદ હાઈવે પરના ફિઝિકલ ટોલ બૂથ સંપૂર્ણપણે દૂર થઈ જશે. વાહનોએ હવે ટોલ ચૂકવવા માટે ઊભા રહેવાની જરૂર નહીં પડે, કારણ કે હાઈવે પર લાગેલા ખાસ કેમેરા અને AI સોફ્ટવેર ચાલુ વાહને નંબર પ્લેટ સ્કેન કરીને ટોલ કાપી લેશે.
ઓપરેશનલ ખર્ચમાં મોટો ઘટાડો
હાઈવે સેક્ટર માટે આ એક મોટો સુધારો છે. હાલમાં, ટોલ ઓપરેટ કરતી કંપનીઓને સ્ટાફનો પગાર, વીજળી અને બૂથના મેન્ટેનન્સ પાછળ મોટો ખર્ચ કરવો પડે છે. સરકારના અંદાજ મુજબ, ડિજિટલ સિસ્ટમ આવવાથી ઓપરેટિંગ ખર્ચમાં ₹5,000 થી ₹6,000 કરોડનો ફાયદો થઈ શકે છે. લાંબા ગાળે આ ટેકનોલોજીથી કુલ આર્થિક ફાયદો ₹25,000 કરોડ સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે, જે કંપનીઓના ઓપરેટિંગ માર્જિનમાં મોટો ઉછાળો લાવી શકે છે.
ટેકનોલોજી અને રેવન્યુ રિસ્ક
આ સિસ્ટમની સફળતાનો સંપૂર્ણ આધાર કેમેરા અને AIની ચોકસાઈ પર છે. જો નંબર પ્લેટ રીડ કરવામાં ભૂલ થાય અથવા પ્લેટ ડેમેજ હોય, તો રેવન્યુ લીકેજનું જોખમ રહેલું છે. રોકાણકારોએ એ જોવું પડશે કે કઈ કંપનીઓ ઓછા એરર રેટ સાથે મજબૂત ટેકનિકલ અમલીકરણ કરી શકે છે.
નિયમો અને કડક અમલીકરણ
રેવન્યુ સુરક્ષિત કરવા માટે NHAI એ FASTag ડેટાબેઝ સાથે આ સિસ્ટમને જોડી છે. જો ટોલ પેમેન્ટ નિષ્ફળ જાય, તો ૭૨ કલાકમાં પેમેન્ટ ન કરવા પર ટોલની રકમ કરતાં બમણો દંડ વસૂલવામાં આવશે. વધુમાં, VAHAN ડેટાબેઝ દ્વારા નોન-કમ્પ્લાયન્ટ વાહનોને બ્લેકલિસ્ટ પણ કરી શકાશે.
આગળ શું જોવું?
સુરત-ભરૂચ સેક્શન (NH-48) પર ચાલી રહેલા ટ્રાયલ્સ આ પ્રોજેક્ટ માટે મહત્ત્વના છે. હવે રોકાણકારોએ કંપનીઓના મેનેજમેન્ટની કોમેન્ટ્રી અને ડિજિટલ હાર્ડવેર માટેના નવા ટેન્ડર્સ પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ, જેથી જાણી શકાય કે આ અપફ્રન્ટ ખર્ચ સામે લાંબા ગાળાનો નફો કેટલો ઝડપથી વધે છે.