ભારત સરકારે હવે દેશમાં જ બનેલા સિવિલિયન વિમાનના નિર્માણ માટે કમર કસી છે. જોઈન્ટ વેન્ચર દ્વારા આગામી બે વર્ષમાં આ મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ પૂરો કરવાનું લક્ષ્ય છે, જે **$100 બિલિયન**ના વિશાળ ઓર્ડર માર્કેટને કબજે કરવા માટે છે.
એરોસ્પેસ મેન્યુફેક્ચરિંગમાં મોટો બદલાવ
નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રી K. Rammohan Naidu એ જાહેરાત કરી છે કે ભારત હવે માત્ર સ્પેરપાર્ટ્સ નહીં, પરંતુ સંપૂર્ણ વિમાન બનાવવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા ભારત વૈશ્વિક એરોસ્પેસ જાયન્ટ્સ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માંગે છે. અત્યારે ભારતીય એરલાઇન્સ પાસે 1,600 થી વધુ નવા વિમાનોના ઓર્ડર પેન્ડિંગ છે, જેનું મૂલ્ય $100 બિલિયન આંકવામાં આવ્યું છે. આગામી દાયકામાં 100 થી વધુ નવા એરપોર્ટ બનાવવાની યોજના હોવાથી સ્થાનિક વિમાનોની માંગ ખૂબ જ ઊંચી રહેવાની શક્યતા છે.
સપ્લાય ચેઈન અને ક્ષમતા
ભારત પહેલેથી જ Boeing અને Airbus જેવી કંપનીઓને $4 બિલિયન મૂલ્યના પાર્ટ્સ પૂરા પાડે છે. સરકારનું લક્ષ્ય છે કે આ આંકડો 2030 સુધીમાં $10 બિલિયન સુધી પહોંચે. આ મજબૂત સપ્લાય ચેઈન નવા એરક્રાફ્ટ પ્રોજેક્ટ માટે મજબૂત પાયો બની શકે છે.
રોકાણકારોએ આ જોખમો સમજવા જરૂરી છે
વિમાન બનાવવું એ સામાન્ય મેન્યુફેક્ચરિંગ નથી, તેમાં ખૂબ જ ઉચ્ચ સ્તરની એન્જિનિયરિંગ અને ટેકનોલોજીની જરૂર પડે છે. ખાસ કરીને જેટ એન્જિન જેવી જટિલ ટેકનોલોજીમાં ખર્ચ વધી જવાની કે પ્રોજેક્ટમાં વિલંબ થવાની શક્યતા છે. વધુમાં, સરકાર હજુ સુધી તેના જોઈન્ટ વેન્ચર પાર્ટનર્સ વિશે સ્પષ્ટ નથી, જે રોકાણકારો માટે અનિશ્ચિતતા ઊભી કરે છે.
બીજી તરફ, ઉડ્ડયન ક્ષેત્ર હાલમાં વધતા ફ્યુઅલના ભાવ અને પશ્ચિમ એશિયાના ભૌગોલિક રાજકીય સંકટથી પ્રભાવિત છે, જે એરલાઇન્સના માર્જિન પર દબાણ લાવે છે. આ આખી ઇકોસિસ્ટમ કેવી રીતે કામ કરશે અને સફળ થશે, તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.