ભારત સરકારે 'Protection of Interests in Aircraft Objects Act' અમલમાં મૂકીને ગ્લોબલ સ્ટાન્ડર્ડ્સ સાથે તાલ મિલાવ્યો છે. આ કાયદાથી એરલાઇન્સ માટે વિમાન લીઝિંગના ખર્ચમાં ઘટાડો થવાની અને GIFT IFSC દ્વારા ફાઇનાન્સિંગ સુલભ બનવાની આશા છે.
ભારત તેની ઉડ્ડયન ફાઇનાન્સ વ્યવસ્થામાં મોટો સુધારો કરી રહ્યું છે, જેથી ડોમેસ્ટિક એરલાઇન્સ પર રહેલો લીઝિંગ ખર્ચનો બોજ ઘટાડી શકાય. સરકારની મુખ્ય રણનીતિ 'Protection of Interests in Aircraft Objects Act, 2025' પર કેન્દ્રિત છે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય લીઝર્સ માટે એક મજબૂત કાયદાકીય માળખું પૂરું પાડે છે.
એસેટ રિકવરી અને લીઝિંગ પર અસર
ભૂતકાળમાં એરલાઇન્સના નાદારીના કિસ્સાઓમાં વિમાન પાછા મેળવવા માટે પડતી મુશ્કેલીઓને કારણે વિદેશી લીઝર્સ ભારતને લઈને સાવધ હતા. નવા કાયદા હેઠળ 5-દિવસની ડિ-રજીસ્ટ્રેશન વિન્ડોની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે, જે લીઝર્સને સુરક્ષા આપે છે. 'Aviation Working Group' એ 2026 માં ભારતનો કમ્પ્લાયન્સ સ્કોર અપગ્રેડ કર્યો છે, જે ગ્લોબલ ફાઇનાન્સર્સનો વિશ્વાસ વધારી રહ્યો છે.
GIFT IFSC બનશે મુખ્ય કેન્દ્ર
સરકાર GIFT IFSC ને એવિએશન લીઝિંગના હબ તરીકે વિકસાવી રહી છે. ટેક્સ હોલિડે અને ફોરેન કરન્સી ટ્રાન્ઝેક્શન જેવી સુવિધાઓ આપીને, સરકાર આ બિઝનેસને સિંગાપોર કે આયરલેન્ડ જેવા વૈશ્વિક હબમાંથી ભારતમાં લાવવા માંગે છે. આનાથી લાંબા ગાળે એરલાઇન્સ માટે મૂડીનો ખર્ચ (Cost of Capital) ઘટવાની શક્યતા છે.
ઓપરેશનલ ખર્ચ ઘટાડવા માટેના પગલાં
લીઝિંગ સિવાય, સરકારે એરલાઇન્સના માર્જિનને બચાવવા અન્ય રાહતો પણ આપી છે. ઓગસ્ટ 2026 માં ATF (એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ) માટે પ્રાઇસ સ્ટેબિલાઇઝેશન ફંડ અને યુનિયન બજેટ 2026-27 માં MRO સેવાઓ માટે કસ્ટમ ડ્યુટીમાં છૂટછાટ આપવામાં આવી છે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
આ સુધારાઓ છતાં, એરલાઇન ક્ષેત્ર હજુ પણ હાઈ-રિસ્ક છે, કારણ કે તેમની પાસે 80% જેટલી ફ્લીટ લીઝ પર હોય છે. નફાનું પાતળું માર્જિન અને ફ્યુઅલના ભાવમાં અચાનક થતો ઉછાળો હજુ પણ એક પડકાર છે. આ કાયદો કેટલો અસરકારક રહેશે તેનો આધાર કોર્ટની કામગીરી અને 5-દિવસના રિકવરી પ્રોસેસના અમલીકરણ પર રહેશે.