ભારત હવે વિદેશી જહાજો પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે Liberia અને Panama સાથે મહત્વના મેરીટાઇમ કરાર કરી રહ્યું છે. સરકાર આ માટે **₹69,725 કરોડ**ના પ્રોજેક્ટ દ્વારા શિપબિલ્ડિંગ અને ફાઇનાન્સિંગ ક્ષમતા વધારવા પર ધ્યાન આપી રહી છે.
ભારત સરકારે હવે વૈશ્વિક સ્તરે મેરીટાઇમ પાવર બનવા માટે કમર કસી છે. હાલમાં ભારતનો અંદાજે 95% વેપાર વિદેશી ફ્લેગવાળા જહાજો દ્વારા થાય છે, જે ભૌગોલિક રાજકીય તણાવના સમયે જોખમી સાબિત થાય છે. આ જોખમને ઘટાડવા માટે ભારત Liberia અને Panama જેવા દેશો સાથે વ્યૂહાત્મક કરાર કરી રહ્યું છે, જે વિશ્વના સૌથી મોટા ઓપન શિપ રજિસ્ટ્રી ઓપરેટરો છે.
મેરીટાઇમ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે મોટું ફંડ
આ પહેલ સપ્ટેમ્બર 2025માં મંજૂર કરાયેલા ₹69,725 કરોડના પેકેજનો એક ભાગ છે. આ યોજના હેઠળ ₹25,000 કરોડનું મેરીટાઇમ ડેવલપમેન્ટ ફંડ અને ₹19,989 કરોડની સબસિડી સ્કીમનો સમાવેશ થાય છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શિપબિલ્ડિંગને સ્પર્ધાત્મક બનાવવાનો છે. સરકાર આગામી દાયકામાં શિપબિલ્ડિંગ ક્ષમતા વધારીને 4.5 મિલિયન ગ્રોસ ટનેજ પ્રતિ વર્ષ કરવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે.
પડકારો અને રોકાણકારો માટે શું છે મહત્વનું?
જોકે, Red Sea અને Strait of Hormuz માં ચાલતી અસ્થિરતા એક મોટો પડકાર છે. આ ઉપરાંત, ભારતીય શિપયાર્ડ્સને વૈશ્વિક ધોરણો મુજબ ક્વોલિટી અને કાર્યક્ષમતા સાબિત કરવી પડશે. હાલમાં વૈશ્વિક શિપબિલ્ડિંગમાં ભારતનો હિસ્સો 1% થી પણ ઓછો છે. રોકાણકારો માટે શિપિંગ ફંડનો ઉપયોગ કેવી રીતે થાય છે અને કેટલા ભારતીય જહાજો રજિસ્ટર થાય છે, તે જોવું ખૂબ મહત્વનું રહેશે.