શેરના ભાવમાં ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ: નિષ્ફળ ગયેલ સરકારી વેચાણ
સરકાર દ્વારા IRFC માં 4% સુધીના શેર વેચવાની ઓફર ફોર સેલ (OFS) શરૂ કરવામાં આવી હતી. જોકે, રોકાણકારો તરફથી ધાર્યા કરતાં ઘણો ઓછો પ્રતિસાદ મળ્યો. આ OFS માં ફક્ત 1.71% ઇક્વિટી જ વેચાઈ શકી, જે વેચાણના બેઝ ઓફર સાઇઝ 2% કરતાં પણ ઓછી છે. આના પરિણામે, સરકારનો હિસ્સો 86.36% થી ઘટીને લગભગ 84.65% થયો છે. ગ્રીન શૂ ઓપ્શનનો ઉપયોગ ન કરવાનો નિર્ણય પણ બજારમાં નબળી માંગ દર્શાવે છે. આ નિષ્ફળ પ્રયાસોને કારણે છેલ્લા પાંચ સત્રોમાં ચાર વખત ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
નિયમનકારી અડચણ: MPS નોર્મ્સની ચિંતા
IRFC માટે સૌથી મોટો પડકાર ભારતની મિનિમમ પબ્લિક શેરહોલ્ડિંગ (MPS) ની જરૂરિયાત છે, જે મુજબ ઓછામાં ઓછી 25% પબ્લિક હોલ્ડિંગ હોવી જોઈએ. હાલમાં, સરકારનો 84.65% હિસ્સો જોતાં, IRFC ને નિયમનકારી જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે હજુ લગભગ 9.6% વધુ શેર વેચવા પડશે. આ સતત જરૂરિયાત શેર પર સપ્લાયનું દબાણ જાળવી રાખે છે, જે ભાવને ઉપર જતા રોકી શકે છે. OFS માં ફ્લોર પ્રાઈસ ₹104 રાખવામાં આવી હતી, જે વર્તમાન શેર ભાવ કરતાં વધારે છે.
વેલ્યુએશન ગેપ અને એનાલિસ્ટ્સનો મત
રોકાણકારોનો ઓછો પ્રતિસાદ એ પણ દર્શાવે છે કે તેઓ કંપનીના વેલ્યુએશન (Valuation) અંગે સાવચેત છે. IRFC નો ફોરવર્ડ P/E રેશિયો લગભગ 19.3x છે, જ્યારે પાવર ફાઇનાન્સ કોર્પોરેશન (PFC) અને REC લિમિટેડ જેવા સમાન ક્ષેત્રની કંપનીઓના P/E રેશિયો અનુક્રમે 7.4x અને 5.7x ની આસપાસ છે. આ દર્શાવે છે કે IRFC તેના પીઅર્સ કરતાં મોંઘુ દેખાઈ રહ્યું છે. કેટલાક એનાલિસ્ટ્સ (Analysts) IRFC ના શેર માટે ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. એક અહેવાલ મુજબ, જ્યાં એક તરફ કેટલાક 'બાય' રેટિંગ આપી રહ્યા છે, ત્યાં બીજી તરફ ઘણા વોલ સ્ટ્રીટ એનાલિસ્ટ્સ ભવિષ્યમાં મોટા ઘટાડાની આગાહી કરી રહ્યા છે. તેમનો 1-વર્ષનો સરેરાશ પ્રાઈસ ટાર્ગેટ લગભગ ₹61.2 છે, જે વર્તમાન સ્તરથી 38% થી વધુનો ઘટાડો સૂચવે છે. RSI (26.5) દર્શાવે છે કે શેર ઓવરસોલ્ડ (Oversold) ઝોનમાં છે, પરંતુ OFS ના પરિણામો બાદ કોઈ ખાસ ખરીદી જોવા મળી નથી.
ભવિષ્યની સંભાવનાઓ
આ બધા headwinds છતાં, IRFC નું લાંબા ગાળાનું ભવિષ્ય ભારતીય રેલવેના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (Infrastructure) વિકાસ યોજનાઓ સાથે જોડાયેલું છે. રેલવે ક્ષેત્રમાં સતત મૂડી રોકાણ, નેટવર્ક વિસ્તરણ અને આધુનિકીકરણ પ્રોજેક્ટ્સનો લાભ મળવાની અપેક્ષા છે. જોકે, રોકાણકારો સરકાર તરફથી ભવિષ્યમાં વધુ શેર વેચાણની યોજનાઓ અને તેના પ્રતિસાદ પર નજીકથી નજર રાખશે.