દિલ્હી સરકારે ટ્રાફિક અને સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને ઈ-રિક્ષાની સંખ્યાને **2.5 લાખ** સુધી મર્યાદિત કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ ડ્રાફ્ટ પોલિસી મુજબ હવે ડિજિટલ કમ્પ્લાયન્સ સર્ટિફિકેટ ફરજિયાત બનશે અને માલિકીના નિયમો પણ કડક કરવામાં આવ્યા છે.
ઈ-રિક્ષા સેક્ટર માટે નવા ડ્રાફ્ટના મુખ્ય મુદ્દાઓ
દિલ્હી સરકારે 'E-Rickshaw (Registration and Operation) Scheme 2026' નો ડ્રાફ્ટ રજૂ કર્યો છે. વધતા ટ્રાફિક અને પ્રદૂષણની સમસ્યાને નાથવા માટે સરકારે ઈ-રિક્ષાની સંખ્યા પર 2.5 લાખની મર્યાદા નક્કી કરી છે. આ પગલાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય અત્યાર સુધી અસંગઠિત રહેલા આ ક્ષેત્રને એક વ્યવસ્થિત માળખામાં લાવવાનો છે.
શું બદલાશે નિયમો?
દરેક ઓપરેટરે હવે 'E-Rickshaw Compliance Certificate (ECC)' લેવું ફરજિયાત રહેશે, જે 2 વર્ષ માટે માન્ય રહેશે. આ સર્ટિફિકેટમાં ડ્રાઈવરનું લાયસન્સ, વીમો અને પબ્લિક સર્વિસ બેજ જેવી તમામ વિગતો ડિજિટલ સ્વરૂપે લિંક કરવામાં આવશે. જે રિક્ષા પાસે આ સર્ટિફિકેટ નહીં હોય, તેને રસ્તા પર ચલાવવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવી શકે છે.
માલિકી અને એગ્રીગેટર લાયસન્સના નવા નિયમો
- વ્યક્તિગત માલિક: વધુમાં વધુ 5 ઈ-રિક્ષા રાખી શકશે.
- કોર્પોરેટ/NGO/સહકારી સંસ્થાઓ: વધુમાં વધુ 100 યુનિટનું સંચાલન કરી શકશે.
- એગ્રીગેટર લાયસન્સ: જે પણ સંસ્થા 25 થી વધુ ઈ-રિક્ષા ચલાવતી હશે, તેમણે ફરજિયાતપણે એગ્રીગેટર લાયસન્સ લેવું પડશે. સાથે જ, તેમણે ચાર્જિંગ કે બેટરી-સ્વેપિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પણ ઊભું કરવું પડશે.
ઈકોસિસ્ટમ પર શું થશે અસર?
આ નીતિથી EV મેન્યુફેક્ચરર્સ અને NBFCs ને મોટો ફાયદો થઈ શકે છે. માનક (Standardized) વાહનોની માંગ વધશે અને ધિરાણ આપતી સંસ્થાઓ માટે આ સેક્ટરમાં જોખમ ઘટશે. જોકે, ફ્લીટ ઓપરેટર્સ માટે શરૂઆતમાં મૂડી ખર્ચ (Capital Expenditure) વધી શકે છે. આગામી 30 દિવસ સુધી સરકારે જાહેર જનતા પાસેથી સૂચનો મંગાવ્યા છે, જે બાદ આ નીતિનું અંતિમ સ્વરૂપ જાહેર થશે.