Whalesbook
DGCA નો નવો આદેશ શું કહે છે?
DGCA (ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ સિવિલ એવિએશન) દ્વારા 20 એપ્રિલથી લાગુ થનાર આ નવા નિયમ મુજબ, એરલાઇન્સ કંપનીઓએ તેમની કુલ ઉપલબ્ધ સીટોના ઓછામાં ઓછા 60% ભાગ મફતમાં આપવો પડશે. આ અગાઉના 20% ના નિયમ કરતાં બમણાથી પણ વધુ છે. આ નિયમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય મુસાફરો માટે પારદર્શિતા વધારવા અને તેમના અધિકારોને સુરક્ષિત કરવાનો છે, ખાસ કરીને સીટ પસંદગી ફી અને અન્ય આનુષંગિક સેવાઓ (ancillary services) ને લગતી ફરિયાદોના પગલે આ પગલું ભરવામાં આવ્યું છે.
એરલાઇન્સ પર આર્થિક બોજ અને વિરોધ
ભારતીય એરલાઇન ઉદ્યોગ હાલમાં ભારે આર્થિક દબાણ હેઠળ છે. ક્રેડિટ રેટિંગ એજન્સી ICRA ના મતે, FY2026 માં ઉદ્યોગને ₹17,000-18,000 કરોડ નું નુકસાન થવાનો અંદાજ છે, જે FY2025 ના ₹5,600 કરોડ ના નુકસાન કરતાં ઘણું વધારે છે. આવા સમયે, DGCA નો નવો નિયમ એરલાઇન્સ માટે ચિંતાનો વિષય બન્યો છે.
ફెડરેશન ઓફ ઈન્ડિયન એરલાઇન્સ (FIA), જેમાં IndiGo, Air India અને SpiceJet જેવી મોટી કંપનીઓનો સમાવેશ થાય છે, તેણે આ નિર્ણયનો સખત વિરોધ કર્યો છે. FIA એ જણાવ્યું છે કે સીટ સિલેક્શન ફી એ એરલાઇન્સની આવકનો એક મહત્વપૂર્ણ સ્ત્રોત છે, જે વધતા ઇંધણ, જાળવણી અને એરપોર્ટ ફી જેવા ખર્ચાઓને પહોંચી વળવા માટે જરૂરી છે.
ભાડા વધારાની ચેતવણી અને સંભવિત અસર
FIA એ નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલયને આ આદેશ રદ કરવાની અપીલ કરી છે. તેમનું કહેવું છે કે 60% સીટો મફત આપવાની ફરજ પાડવાથી કંપનીઓને નુકસાન ભરપાઈ કરવા માટે ટિકિટના મૂળભૂત ભાડા (base fare) માં વધારો કરવો પડશે. આનો અર્થ એ થશે કે જે મુસાફરો પ્રીમિયમ સીટ પસંદ નથી કરતા, તેમને પણ આ વધારાનો બોજ ઉઠાવવો પડશે. એરલાઇન્સ માને છે કે આ નિર્ણય વ્યાપારી કામગીરીમાં 'રેગ્યુલેટરી ઓવરરીચ' છે અને તેનાથી મુસાફરી મોંઘી બની શકે છે.
અન્ય પરિબળો અને મુસાફરો માટે વેપાર-બંધ (Trade-off)
આ ઉપરાંત, એન્જિન સંબંધિત સમસ્યાઓ અને સપ્લાય ચેઇનના કારણે એરલાઇન્સના 13-15% જેટલા વિમાનો હાલમાં ગ્રાઉન્ડ છે, જે ઓપરેશનલ ખર્ચમાં વધારો કરી રહ્યું છે. ખાસ કરીને લો-કોસ્ટ કેરિયર્સ (low-cost carriers) કે જેઓ ઓછી ટિકિટ કિંમત જાળવી રાખવા માટે આનુષંગિક આવક પર વધુ નિર્ભર હોય છે, તેમને આ નિયમની વધુ અસર થઈ શકે છે. DGCA નો આ નિયમ મુસાફરો માટે સીટ પસંદગીને વધુ સુલભ બનાવવાનો પ્રયાસ કરે છે, પરંતુ એરલાઇન્સની ચેતવણી મુજબ, સંભવિત ભાડા વધારાને કારણે મુસાફરોને આનો લાભ મળી શકશે નહીં.