કેબિનેટ કમિટી ઓન ઈકોનોમિક અફેર્સે (CCEA) આસામમાં ગુવાહાટી અને તેજપુર વચ્ચે ₹8,970.20 કરોડના ખર્ચે 135.87 કિલોમીટર લાંબો ફોર-લેન હાઈવે બનાવવાની યોજનાને મંજૂરી આપી દીધી છે. આ પ્રોજેક્ટ Build-Operate-Transfer (BOT) મોડેલ હેઠળ બનશે, જે મુસાફરીનો સમય ઘટાડશે અને મહત્વપૂર્ણ આર્થિક તેમજ સંરક્ષણ કેન્દ્રો સાથે કનેક્ટિવિટીને મજબૂત બનાવશે.
₹8,970 કરોડનો માસ્ટર પ્લાન મંજૂર
કેન્દ્રીય કેબિનેટ કમિટી ઓન ઈકોનોમિક અફેર્સે (CCEA) આસામના વિકાસ માટે એક મોટા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપી છે. આ મંજૂરી હેઠળ, ગુવાહાટી અને તેજપુર વચ્ચે ₹8,970.20 કરોડના રોકાણ સાથે 135.87 કિલોમીટર લાંબો ફોર-લેન એક્સેસ-કંટ્રોલ્ડ હાઈવે બનાવવામાં આવશે.
આ હાઈવે Build-Operate-Transfer (BOT) ટોલ મોડેલ હેઠળ વિકસાવવામાં આવશે. આ મોડેલમાં, ખાનગી કંપની રોડનું નિર્માણ અને સંચાલન કરે છે, ટોલ વસૂલી કરીને રોકાણ પરત મેળવે છે અને નિર્ધારિત સમયગાળા બાદ તેને સરકારને સોંપે છે.
પ્રોજેક્ટની મુખ્ય વિશેષતાઓ
આ મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટમાં કુલ પાંચ મુખ્ય બાયપાસ બનાવવામાં આવશે, જે લગભગ 58.7 કિલોમીટર વિસ્તારને આવરી લેશે. આ બાયપાસ બૈહાટા ચરિયાલી, સિપાજ્જ્ાર, ખારુપેટિયા, દેકિયાજુલી અને તેજપુર જેવા વ્યસ્ત શહેરોમાંથી ટ્રાફિકને દૂર કરશે. બાંધકામમાં 15 મોટા પુલ, 30 નાના પુલ, 19 ફ્લાયઓવર અને 46 અંડરપાસનો સમાવેશ થાય છે.
આ પ્રોજેક્ટની એક ખાસ વાત એ છે કે તેજપુર બાયપાસ પર 4.9 કિલોમીટરની ઈમરજન્સી લેન્ડિંગ ફેસિલિટી (ELF) પણ હશે, જે ભારતીય વાયુસેનાના સહયોગથી રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવશે. પર્યાવરણ સુરક્ષા માટે, હાથીઓ માટે ખાસ અંડરપાસ બનાવવાની પણ યોજના છે.
આર્થિક અને કનેક્ટિવિટી પર અસર
આ નવો હાઈવે હાલના NH-27 પરનો ટ્રાફિક ભાર ઘટાડશે. તે આઠ PM ગતિ શક્તિ ઈકોનોમિક નોડ્સ (જેમ કે ઈન્ડસ્ટ્રીયલ પાર્ક અને લોજિસ્ટિક્સ હબ) સાથે જોડાશે, તેમજ મુખ્ય એરપોર્ટ અને રેલવે સ્ટેશનોને જોડશે. આનાથી વેપાર અને પ્રાદેશિક વિકાસને વેગ મળશે. આ ઉપરાંત, કાઝીરંગા નેશનલ પાર્ક અને મા કમાખ્યા મંદિર જેવા પ્રવાસી સ્થળો સુધી પહોંચ સરળ બનશે અને દરાંગ તથા ઉદલગુરી જેવા આકાંક્ષી જિલ્લાઓની કનેક્ટિવિટી પણ સુધરશે.
રોકાણકારો માટે શું ધ્યાનમાં રાખવું?
BOT મોડેલ રોકાણકારો માટે લાંબા ગાળાની ટોલ કલેક્શન આવકનો સ્ત્રોત પૂરો પાડે છે. જોકે, જો ટ્રાફિક વોલ્યુમ અપેક્ષા મુજબ ન રહે, તો તે પ્રોજેક્ટની નાણાકીય સ્થિરતાને અસર કરી શકે છે. મોટા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સમાં જમીન સંપાદનમાં વિલંબ, પર્યાવરણીય મંજૂરી પ્રક્રિયાઓ અને ખર્ચમાં વધારા જેવા અમલીકરણ જોખમો પણ સામાન્ય છે. બજાર હવે આગામી ટેન્ડર પ્રક્રિયા પર નજર રાખશે, કારણ કે સફળ બિડર્સ આ જોખમોનું સંચાલન કેવી રીતે કરે છે તે જોવું મહત્વપૂર્ણ રહેશે.