કન્ટેનર મેન્યુફેક્ચરિંગ ઇકોસિસ્ટમને પ્રોત્સાહન
નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે બજેટ 2026 ની રજૂઆતમાં જણાવ્યું હતું કે, આ ₹10,000 કરોડની યોજના આગામી પાંચ વર્ષ દરમિયાન અમલમાં મૂકવામાં આવશે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશમાં જ વિશ્વ-સ્તરીય કન્ટેનર ઉત્પાદન ક્ષમતા વિકસાવવાનો અને વૈશ્વિક વેપારમાં ભારતની સ્પર્ધાત્મકતા વધારવાનો છે.
ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિસ્તરણની જાહેરાતો
બજેટમાં દેશના લોજિસ્ટિક્સના માળખાકીય સુવિધાઓને વિસ્તૃત કરવા માટે એક વ્યાપક દ્રષ્ટિ રજૂ કરવામાં આવી છે. પૂર્વમાં દાનકુની (Dankuni) થી પશ્ચિમમાં સુરત (Surat) સુધી એક નવો ડેડિકેટેડ ફ્રેટ કોરિડોર (Dedicated Freight Corridor) બનાવવાની યોજના છે. આનાથી માલસામાનની હેરફેર ઝડપી બનશે. સાથોસાથ, આગામી પાંચ વર્ષમાં 20 નવા નેશનલ વોટરવેઝ શરૂ કરવામાં આવશે, જેમાં ઓડિશાના NW-5 થી શરૂઆત થશે, જે મુખ્ય ઔદ્યોગિક અને ખનિજ વિસ્તારોને મોટા બંદરો સાથે જોડશે.
વોટરવેઝ અને કોસ્ટલ શિપિંગને પ્રોત્સાહન
પર્યાવરણને અનુકૂળ પરિવહનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે, કોસ્ટલ કાર્ગો પ્રમોશન સ્કીમ (Coastal Cargo Promotion Scheme) પ્રસ્તાવિત છે. આ યોજનાનો હેતુ 2047 સુધીમાં દેશના કુલ કાર્ગો ટ્રાફિકમાં ઇનલેન્ડ વોટરવેઝ અને કોસ્ટલ શિપિંગનો હિસ્સો હાલના 6% થી વધારીને 12% કરવાનો છે. વારાણસી અને પટનામાં ઇનલેન્ડ વોટરવેઝ માટે શિપ-રિપેર ઇકોસિસ્ટમ (Ship-Repair Ecosystem) પણ સ્થાપિત કરવામાં આવશે.
સ્કિલ ડેવલપમેન્ટ અને વિશિષ્ટ પરિવહન
આ પહેલમાં કૌશલ્ય વિકાસ (Skill Development) પર પણ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે. વોટરવેઝ ક્ષેત્ર માટે જરૂરી માનવબળ તૈયાર કરવા માટે રિજનલ સેન્ટર્સ ઓફ એક્સેલન્સ (Regional Centres of Excellence) ખોલવામાં આવશે, જેનાથી સ્થાનિક યુવાનોને ફાયદો થશે. વધુમાં, અંતિમ-માઈલ કનેક્ટિવિટી (Last-mile Connectivity) અને પ્રવાસનને વેગ આપવા માટે, સરકાર સી-પ્લેનના ઘરેલું ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સી-પ્લેન VGF સ્કીમ (Seaplane VGF Scheme) દ્વારા સબસિડી આપશે.