લંડન હીથ્રો જઈ રહેલ British Airways ની Airbus A320 ફ્લાઈટમાં લેન્ડિંગ દરમિયાન બે વાર Stall Warning વાગતા ખળભળાટ મચી ગયો હતો. **180** મુસાફરો સાથેની આ ફ્લાઈટ પર તાત્કાલિક મેડે (Mayday) કોલ જાહેર કરવો પડ્યો હતો. હવે યુકેની એર એક્સિડેન્ટ્સ ઇન્વેસ્ટિગેશન બ્રાન્ચ (AAIB) આ ઘટનાની તપાસ કરી રહી છે.
કેમ વાગી Stall Warning?
આ ગંભીર ઘટના 6 જુલાઈ ના રોજ બની હતી. Dusseldorf થી London Heathrow જઈ રહેલી BA919 ફ્લાઈટ જ્યારે લેન્ડિંગ માટે એપ્રોચ કરી રહી હતી, ત્યારે લગભગ 4,000 ફૂટ ની ઊંચાઈ પર ટર્બ્યુલન્સ (Turbulence) નો સામનો કરવો પડ્યો. આ દરમિયાન, એર ડેટા રેફરન્સ સિસ્ટમ (Air Data Reference System) માં ખામી સર્જાઈ. આ સિસ્ટમ પ્લેનના એરસ્પીડ અને ઊંચાઈની ગણતરી કરે છે. ટેકનિકલ ખામીના કારણે પહેલી વાર Stall Warning વાગ્યું.
Pilot ની તાત્કાલિક કાર્યવાહી
Stall Warning નો અર્થ છે કે પ્લેન તેની લિફ્ટ ગુમાવી રહ્યું છે, જે નીચી ઊંચાઈ પર ખૂબ જ જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. આથી, પાયલોટે તાત્કાલિક લેન્ડિંગ રદ કરીને 'ગો-અરાઉન્ડ' (Go-around) નો નિર્ણય લીધો.
3,000 ફૂટ ની ઊંચાઈ પર જ્યારે ફ્લાઈટ ફરીથી લેન્ડિંગ માટે પ્રયાસ કરી રહી હતી, ત્યારે બીજી વાર Stall Warning વાગ્યું. આ વખતે, ક્રૂએ પ્લેનને સંભાળવા માટે એક રિકવરી મેન્યુવર (Recovery Maneuver) કર્યું, જેના કારણે પ્લેન લગભગ 2,200 ફૂટ સુધી નીચે ગયું અને પછી સ્થિર થયું. બે વાર Stall Warning અને ટેકનિકલ ખામીની ગંભીરતાને જોતાં, ક્રૂએ મેડે (Mayday) કોલ જાહેર કર્યો, જે અત્યંત ગંભીર પરિસ્થિતિનો સંકેત આપે છે.
આખરે, પહેલું લેન્ડિંગ રદ થયાના 30 મિનિટ પછી, ફ્લાઈટ સુરક્ષિત રીતે Heathrow પર ઉતરી. સદનસીબે, 180 મુસાફરો અને ક્રૂમાંથી કોઈને ઈજા થઈ નથી.
નિયમનકારી તપાસ અને અસર
યુકેની એર એક્સિડેન્ટ્સ ઇન્વેસ્ટિગેશન બ્રાન્ચ (AAIB) હવે ફ્લાઈટ ડેટા રેકોર્ડર્સ અને મેન્ટેનન્સ લોગ્સનું વિશ્લેષણ કરી રહી છે. તેઓ જાણવા માંગે છે કે એર ડેટા સિસ્ટમ કેમ નિષ્ફળ ગઈ અને ફ્લાઈટ કંટ્રોલ સોફ્ટવેર (Flight Control Software) એ કેવી પ્રતિક્રિયા આપી.
આ તપાસ એવિએશન સેક્ટર (Aviation Sector) માટે મહત્વની છે. જો તપાસમાં એરબસ A320 ના એર ડેટા સિસ્ટમમાં કોઈ વારંવાર થતી ટેકનિકલ ખામી જોવા મળે, તો તે એરલાઇન્સ અને એરક્રાફ્ટ ઉત્પાદક માટે ફરજિયાત નિરીક્ષણ, સોફ્ટવેર અપડેટ્સ અથવા મેન્ટેનન્સમાં ફેરફાર તરફ દોરી શકે છે. હાલમાં, ફ્લાઈટ સુરક્ષિત ઉતરી ગઈ હોવા છતાં, આવી કોઈ મોટી ટેકનિકલ ખામીના નિષ્કર્ષ પર આવવાથી ઓપરેશનલ ખર્ચ (Operational Costs) અને ફ્લીટ મેનેજમેન્ટ (Fleet Management) પર ટૂંકા ગાળાનું દબાણ આવી શકે છે.