૫ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ના રોજ ડિબ્રૂગઢથી ઢાકા માટે પ્રથમ સીધો આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગ શરૂ થયો છે. Assam Petro-Chemicals Limited દ્વારા **૫૪૦ ટન** મિથેનોલનો જથ્થો આ માર્ગે મોકલીને તેની વ્યવહારુ ક્ષમતા ચકાસવામાં આવી રહી છે.
ઐતિહાસિક શરૂઆત: બ્રહ્મપુત્રા જળમાર્ગ
ભારતે ઉત્તર-પૂર્વના રાજ્યો માટે લોજિસ્ટિક્સ ક્ષેત્રે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. ૫ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ના રોજ 'DLB Patkai' કાર્ગો જહાજ ડિબ્રૂગઢના બોગીબીલ ટર્મિનલથી રવાના થયું છે. આ જહાજ ૧,૩૦૦ કિમીનો લાંબો રૂટ કાપીને બાંગ્લાદેશના પંગાઓન પોર્ટ, ઢાકા પહોંચશે. આ આઝાદી પછીનો પ્રથમ પ્રસંગ છે જ્યારે અપર આસામથી સીધી આંતરરાષ્ટ્રીય નિકાસ આંતરિક જળમાર્ગ દ્વારા કરવામાં આવી રહી છે.
પ્રોજેક્ટનું મહત્વ
Ministry of Ports, Shipping and Waterways અને આસામ સરકારના સહયોગથી તૈયાર થયેલ આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રોડ ટ્રાન્સપોર્ટેશન પર નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે. National Waterway-2 નો ઉપયોગ કરવાથી ફ્યુઅલ ખર્ચ અને લોજિસ્ટિક્સના વધારાના ખર્ચમાં ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે.
APCL સામેના પડકારો
યાદ રાખવું જરૂરી છે કે Assam Petro-Chemicals Limited એક અનલિસ્ટેડ કંપની છે, તેથી શેરબજારના રોકાણકારો પર આની કોઈ સીધી અસર નથી. કંપની હાલમાં મોટા દેવાના બોજ હેઠળ છે. મિથેનોલ અને ફોર્મલિનના ઉત્પાદન માટે કંપનીએ મોટા રોકાણ કર્યા છે, પરંતુ હાઇ ઇનપુટ કોસ્ટ અને ગ્લોબલ પ્રાઇસ વોલેટિલિટીને કારણે કંપનીએ ઓપરેશનલ નુકસાન પણ વેઠવું પડ્યું છે. કંપનીના માર્જિન ડોલર-રૂપિયાના એક્સચેન્જ રેટ પર ખૂબ જ સંવેદનશીલ છે.
ભવિષ્યની સ્થિતિ
આ પ્રોજેક્ટની સફળતા જળમાર્ગની સાતત્યતા પર નિર્ભર છે. નદીના જળસ્તર જાળવી રાખવા અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની જાળવણી એ મોટા ઓપરેશનલ જોખમો છે. જો આ રૂટ પર સતત કાર્ગો અવરજવર જળવાઈ રહેશે, તો જ કંપની તેના લોજિસ્ટિક્સ ઓવરહેડ્સ ઘટાડવામાં સફળ થશે.