ફ્યુઅલના ખર્ચમાં વધારો અને રૂટના પ્રશ્નો બન્યા મુખ્ય કારણ
એર ઇન્ડિયા (Air India) દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઈટ્સમાં કરાયેલો ઘટાડો મુખ્યત્વે જેટ ફ્યુઅલના ભાવમાં થયેલા તીવ્ર વધારા અને સતત ચાલતા હવાઈ માર્ગોના પ્રશ્નોને કારણે છે. ફેબ્રુઆરી 2026 ના અંતમાં $99.40 પ્રતિ બેરલ રહેલા જેટ ફ્યુઅલના ભાવ મે 2026 ની શરૂઆતમાં વધીને $162.89 પ્રતિ બેરલ થઈ ગયા છે. આ કારણે ભારતીય એરલાઇન્સ માટે ફ્યુઅલ હવે ઓપરેટિંગ ખર્ચના 55-60% જેટલો મોટો હિસ્સો બની ગયો છે. આ ઉપરાંત, 2025 થી પાકિસ્તાની હવાઈ માર્ગો ભારતીય એરલાઇન્સ માટે બંધ હોવાથી યુરોપ અને ઉત્તર અમેરિકા જેવા સ્થળો માટે વધુ લાંબા અને ઓછા કાર્યક્ષમ રૂટનો ઉપયોગ કરવો પડી રહ્યો છે. આ લાંબી ફ્લાઈટ્સમાં ફ્યુઅલનો વપરાશ અને ક્રૂ ખર્ચ વધી જાય છે. કેટલીક ઉત્તર અમેરિકન ફ્લાઈટ્સ માટે તો વિયેના કે સ્ટોકહોમ જેવા શહેરોમાં ટેકનિકલ સ્ટોપ લેવા પડે છે, જે સીધા એરલાઇનના નફા પર અસર કરે છે.
ભારતીય એવિએશન સેક્ટર પણ દબાણ હેઠળ
એર ઇન્ડિયા (Air India) દ્વારા કરાયેલા આ ફ્લાઈટ કટ, ભારતીય એવિએશન સેક્ટર સામનો કરી રહેલા વ્યાપક પડકારો દર્શાવે છે. ICRA નો અંદાજ છે કે નાણાકીય વર્ષ 2026 માં આ સેક્ટરને ₹17,000-18,000 કરોડ નું નુકસાન થઈ શકે છે, અને તેમનો આઉટલૂક હાલમાં નેગેટિવ છે. IndiGo જેવી મોટી એરલાઇન્સ પણ ફ્યુઅલ સરચાર્જ લાગુ કરી રહી છે અને રૂટમાં ફેરફાર કરી રહી છે. પરંતુ, લાંબા અંતરના રૂટના વિશાળ નેટવર્ક અને હવાઈ માર્ગોની પહોંચના ચોક્કસ મુદ્દાઓને કારણે એર ઇન્ડિયા (Air India) પર વધુ બોજ આવી રહ્યો છે. વૈશ્વિક સ્તરે પણ, એરલાઇન્સ દ્વારા મે મહિનાના શેડ્યૂલમાં વધતા ફ્યુઅલ ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે લગભગ 13,000 ફ્લાઈટ્સ ઘટાડવામાં આવી છે. આ પરિસ્થિતિ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા તાજેતરમાં ફ્યુઅલ સંરક્ષણના કરેલા આહ્વાન સાથે સુસંગત છે.
બિન-નફાકારક રૂટને કારણે કઠોર નિર્ણયો
વર્તમાન ભાવની સ્થિતિને કારણે એર ઇન્ડિયા (Air India) ના ઘણા અલ્ટ્રા-લોંગ-હોલ અને લોંગ-હોલ આંતરરાષ્ટ્રીય રૂટ બિન-નફાકારક બની ગયા છે. CEO કેમ્પબેલ વિલ્સન (Campbell Wilson) એ જણાવ્યું છે કે એરલાઇન "મોટાભાગની ફ્લાઈટ્સ પર ઓપરેટિંગ ખર્ચ પણ માંડ માંડ વસૂલ કરી રહી છે" અને જો ફ્યુઅલના ભાવ ઊંચા રહેશે તો વધુ ઘટાડો કરવો પડી શકે છે. ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન એરલાઇન્સે સરકારને જણાવ્યું છે કે આ ક્ષેત્ર "ગંભીર તણાવ" હેઠળ છે અને તાત્કાલિક રાહત વિના "બંધ થવાની અણી પર" છે. ભારતીય ગ્રાહકો ભાવ પ્રત્યે સંવેદનશીલ હોવાથી, વધેલા ખર્ચનો મોટો ભાગ ભાડામાં ટ્રાન્સફર કરવાથી માંગ ઘટી શકે છે, ખાસ કરીને પ્રવાસન માટે. આ ઉપરાંત, ભારતીય એરલાઇન્સને આંતરરાષ્ટ્રીય હબ્સની સરખામણીમાં રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા લાદવામાં આવેલા નોંધપાત્ર કરને કારણે સ્થાનિક સ્તરે ઊંચા ફ્યુઅલ ખર્ચનો સામનો કરવો પડે છે.
પડકારો વચ્ચે એર ઇન્ડિયા (Air India) ની વ્યૂહરચના
આ પડકારો છતાં, ટાટા ગ્રુપ (Tata Group) હેઠળ એર ઇન્ડિયા (Air India) નું પરિવર્તન, જેમાં તેના 'વિહાન.AI' (Vihaan.AI) રોડમેપનો સમાવેશ થાય છે, તે ચાલુ છે. નેટવર્કનું આ તર્કસંગતકરણ (rationalization) એરલાઇનની નાણાકીય સ્થિતિને મજબૂત કરવા માટે એક આવશ્યક પગલું માનવામાં આવે છે. આનાથી એરલાઇન તેના બાકી રહેલા નફાકારક રૂટને ઓપ્ટિમાઇઝ કરવા અને ટૂંકા, વધુ વ્યવહારુ આંતરરાષ્ટ્રીય અને ઘરેલું સેગમેન્ટ પર તેની હાજરી મજબૂત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકશે. મેનેજમેન્ટે "ખર્ચ પર સતત ધ્યાન" અને ક્ષમતા ગોઠવણીમાં સાવચેતીભર્યો અભિગમ દર્શાવ્યો છે, જે સૂચવે છે કે વૈશ્વિક અસ્થિરતા નેવિગેટ કરતી વખતે ચપળતા અને નાણાકીય શિસ્ત નિર્ણાયક બનશે.
