આશા વિરુદ્ધ વાસ્તવિકતા: Air India Express ના ચોંકાવનારા આંકડા
એક સમયે નફાકારક રહેલી Air India Express આ નાણાકીય વર્ષમાં મોટા નુકસાનમાં સપડાઈ છે. કંપનીએ FY2025 માટે અંદાજે ₹5,678.2 કરોડ (US$670 મિલિયન) નો નેટ લોસ નોંધાવ્યો છે, જે ભૂતકાળની નફાકારકતા અને હાલની અપેક્ષાઓથી તદ્દન વિપરીત છે.
Air India Group પર વધતું નાણાકીય દબાણ
Air India, Air India Express અને Vistara સહિતના Air India Group એ FY2025 માં સંયુક્ત રીતે ₹10,859 કરોડ નું ટોટલ કન્સોલિડેટેડ લોસ નોંધાવ્યું છે. આ નુકસાન આવકમાં ₹78,636 કરોડ ની વૃદ્ધિ છતાં નોંધાયું છે. ખાસ કરીને, Air India ગ્રુપ ટાટા ગ્રુપ માટે સૌથી વધુ નુકસાન કરનાર એન્ટિટી બની ગઈ છે. આ પરિસ્થિતિનો સીધો માર તેના સ્ટેકહોલ્ડર સિંગાપોર એરલાઇન્સ (SIA) પર પણ પડ્યો છે. SIA નો H1 FY2026 માં નેટ પ્રોફિટ 67.8% ઘટીને $239 મિલિયન થયો છે, જેમાં Air India ના નુકસાનનો મોટો ફાળો છે. SIA એ FY25 માં જ ₹6,333 કરોડ નું રોકાણ કર્યું છે.
ઉદ્યોગના પડકારો અને ભૌગોલિક રાજકીય પરિબળો
ભારતીય એવિએશન સેક્ટર હાલ મુશ્કેલ સમયમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. ICRA ના અંદાજ મુજબ, FY2026 માં ઇન્ડસ્ટ્રીનું કુલ નુકસાન વધીને ₹17,000-18,000 કરોડ સુધી પહોંચી શકે છે. આમાં ફ્યુઅલના વધતા ભાવ, રૂપિયાનું અવમૂલ્યન અને મુસાફરોની વૃદ્ધિમાં ઘટાડો મુખ્ય કારણો છે. એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) નો ખર્ચ ઓપરેટિંગ ખર્ચનો 30-40% હિસ્સો ધરાવે છે. આ ઉપરાંત, પાકિસ્તાન દ્વારા ભારતીય એરલાઇન્સ માટે એરસ્પેસ બંધ રાખવાથી Air India ને ફ્લાઇટ્સના રૂટ બદલવા પડ્યા છે, જેના કારણે ફ્યુઅલનો વપરાશ અને ફ્લાઇટનો સમય વધ્યો છે. Air India નો અંદાજ છે કે આ પ્રતિબંધને કારણે તેને લગભગ ₹4,000 કરોડ નું નુકસાન થયું છે. ઉત્પાદકો પાસેથી થતા વિમાનોની ડિલિવરીમાં વિલંબ પણ ગ્રુપના પુનર્ગઠનના પ્રયાસોને અવરોધી રહ્યો છે.
સ્પર્ધાત્મક સ્થિતિ અને ભવિષ્યનો માર્ગ
ભારતીય એવિએશન માર્કેટમાં IndiGo મજબૂત સ્થિતિમાં છે, જેનો ડોમેસ્ટિક માર્કેટ શેર 64-65% છે અને FY2025 માં ₹7,587.5 કરોડ નો પ્રોફિટ બિફોર ટેક્સ નોંધાવ્યો છે. બીજી તરફ, Air India Express તેની ક્ષમતા વધારી રહી છે, હાલમાં 115 વિમાનો ધરાવે છે અને આગામી 4-5 વર્ષમાં તેને 200+ સુધી લઈ જવાની યોજના છે. તેણે 30 Boeing 737 MAX જેટ પણ સામેલ કર્યા છે. જોકે, આ વિસ્તરણ અને રિફર્બિશમેન્ટ (જેમાં $70 મિલિયન કરતાં વધુનું રોકાણ થયું છે) ગ્રુપ સ્તરના મોટા નુકસાન સામે એક મોટો પડકાર છે. FY2026 માટેના ગ્રુપના અંદાજિત નુકસાન સૂચવે છે કે વ્યાપક નફાકારકતા પ્રાપ્ત કરવી એ એક લાંબી અને પડકારજનક યાત્રા રહેશે.