કેન્દ્રીય મંત્રી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ ૨૦૩૦ સુધીમાં ૧ અબજ ૫જી યુઝર્સ બનાવવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. ભારત હવે ઝડપી નેટવર્ક વિસ્તરણમાંથી આગળ વધીને ૬જી ઇનોવેશન અને ઇન્ડસ્ટ્રીયલ AI પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.
ભારતીય ટેલિકોમ સેક્ટર હવે વિકાસના નવા તબક્કામાં પ્રવેશ કરી રહ્યું છે. ૫જી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના ઝડપી રોલઆઉટ પછી, હવે કંપનીઓ હાઈ-વેલ્યુ ઈન્ડસ્ટ્રીયલ ઉપયોગ અને સ્વદેશી ટેકનોલોજીના વિકાસ પર ભાર મૂકી રહી છે. 'ઈન્ડિયા મોબાઈલ કોંગ્રેસ ૨૦૨૬' માં મંત્રી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ વર્તમાન ૫૫૦ મિલિયન યુઝર્સની સંખ્યાને વધારીને ૧ અબજ સુધી પહોંચાડવાનો મહત્વાકાંક્ષી ટાર્ગેટ જાહેર કર્યો છે.
૬જીમાં ભારતની મહત્વાકાંક્ષા
સરકારની રણનીતિ 'ભારત ૬જી એલાયન્સ' પર આધારિત છે. અત્યાર સુધીમાં ૭,૭૦૦ પેટન્ટ નોંધાઈ ચુકી છે, જેમાં ૪,૪૦૦ તો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરની છે. ભારતનું લક્ષ્ય વૈશ્વિક ૬જી પેટન્ટમાં ઓછામાં ઓછો ૧૦% હિસ્સો મેળવવાનું છે, જેથી ભવિષ્યની કનેક્ટિવિટીના સ્ટાન્ડર્ડ ભારત નક્કી કરી શકે.
નાણાકીય પડકારો અને દેવું
મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યોની વચ્ચે ટેલિકોમ સેક્ટર મોટા નાણાકીય દબાણ હેઠળ છે. ઉદ્યોગનું કુલ દેવું આશરે ₹૫.૯ લાખ કરોડ છે, જે જોકે ૭% ઘટ્યું છે, તેમ છતાં ૫જી પાછળ કરેલા భారీ ખર્ચને વસૂલવો એક પડકાર છે. આ સ્થિતિમાં પ્રોફિટબિલિટી વધારવા માટે આગામી ૪-૫ મહિનામાં ટેરિફમાં ૧૨-૧૫% સુધીનો વધારો થઈ શકે છે તેવી શક્યતાઓ સેવાઈ રહી છે.
માર્કેટ ડાયનેમિક્સ અને જોખમ
વર્તમાન માર્કેટ સ્ટ્રક્ચરમાં રિલાયન્સ જિયો અને ભારતી એરટેલનું વર્ચસ્વ વધ્યું છે, જ્યારે વોડાફોન આઈડિયા નાણાકીય મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહી છે. નિષ્ણાતો માને છે કે જો ટેલિકોમ સેક્ટર માત્ર બે ખાનગી કંપનીઓના હાથમાં રહી જશે, તો તે સ્પર્ધા માટે જોખમી બની શકે છે. આગામી સમયમાં ઈન્વેસ્ટર્સ માટે ૫જી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાંથી થતી આવક (Monetization) અને બિઝનેસ-ટુ-બિઝનેસ એપ્લિકેશન્સનું પરફોર્મન્સ સૌથી મહત્વનું રહેશે.