ભારત તેની ટેલિકોમ પોલિસીમાં મોટો બદલાવ કરી રહ્યું છે. હવે માત્ર ફાઈનલ એસેમ્બલી જ નહીં, પણ દેશમાં જ કોમ્પોનન્ટ્સ બનાવવાની દિશામાં સરકારે કવાયત તેજ કરી છે. વર્ષ **2021** ની PLI સ્કીમ પછી હવે સરકાર નવી રણનીતિ ઘડી રહી છે, જે આગામી India Mobile Congress **2026** માં મુખ્ય ચર્ચાનો વિષય રહેશે.
ભારત સરકાર હવે ટેલિકોમ મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરમાં માત્ર 'ફાઈનલ પ્રોડક્ટ' બનાવવાને બદલે 'ડીપ કોમ્પોનન્ટ' બનાવવાની દિશામાં કામ કરી રહી છે. આગામી 8 ઓક્ટોબર, 2026 થી શરૂ થનારા India Mobile Congress (IMC) પહેલાં નીતિ નિર્ધારકો સ્થાનિક સપ્લાય ચેઈનને મજબૂત બનાવવા પર ભાર મૂકી રહ્યા છે. આનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઓપ્ટિકલ સબ-એસેમ્બલીઝ, રેડિયો ફ્રીક્વન્સી એમ્પ્લીફાયર્સ અને સેમિકન્ડક્ટર કોમ્પોનન્ટ્સનું ભારતમાં ઉત્પાદન કરવાનો છે.\n\n### PLI સ્કીમનો શું રહ્યો છે ટ્રેક રેકોર્ડ?\n\nવર્ષ 2021 માં લોન્ચ કરાયેલી ટેલિકોમ અને નેટવર્કિંગ પ્રોડક્ટ્સ માટેની પ્રોડક્શન-લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (PLI) સ્કીમમાં મિશ્ર પરિણામો જોવા મળ્યા છે. કુલ ₹12,195 કરોડના ફાળવણીમાંથી અત્યાર સુધી માત્ર 15% જ વિતરણ થઈ શક્યું છે. કંપનીઓને નિર્ધારિત ઇન્વેસ્ટમેન્ટ અને સેલ્સના લક્ષ્યાંકો પૂરા કરવામાં મુશ્કેલી પડી રહી હતી, જે દર્શાવે છે કે B2B ટેલિકોમ માર્કેટમાં સ્થાપિત જૂની કંપનીઓ સામે નવા નાના પ્લેયર્સને ટકી રહેવું કેટલું પડકારજનક છે.\n\n### રોકાણકારો માટે ચેતવણી અને તકો\n\nનાની કંપનીઓ અને MSMEs માટે હવે નવી અને વધુ ફ્લેક્સિબલ ફ્રેમવર્કની જરૂર છે. કોમ્પોનન્ટ મેન્યુફેક્ચરિંગ એ ભારે કેપિટલ-ઈન્ટેન્સિવ બિઝનેસ છે, જેમાં R&D માટે મોટું રોકાણ જરૂરી છે અને નફાકારકતા સુધી પહોંચવામાં લાંબો સમય લાગી શકે છે. પ્રોજેક્ટ એક્ઝિક્યુશનમાં વિલંબ થવાથી નાની કંપનીઓના માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે.\n\nતદુપરાંત, TRAI ના નવા 'Telecom Consumer Protection (Thirteenth Amendment) Regulations, 2026' ને કારણે પણ ટેલિકોમ શેર્સમાં હલચલ જોવા મળી રહી છે. પ્રીપેડ પ્લાન્સના ડિસ્પ્લેના નવા નિયમો ટૂંકા ગાળામાં માર્કેટ સેન્ટિમેન્ટને અસર કરશે. હવે બજારની નજર એ વાત પર છે કે સરકાર ઇન્સેન્ટિવ ફ્રેમવર્કમાં કેવા બદલાવ લાવે છે અને શું તે ડિઝાઈન-લેડ મેન્યુફેક્ચરિંગને ખાસ સપોર્ટ આપશે કે નહીં.