ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ટેલિકોમ્યુનિકેશન્સે (DoT) તમામ ટેલિકોમ કંપનીઓને **1 નવેમ્બર 2026** સુધીમાં 'Calling Name Presentation' (CNAP) લાગુ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ નિયમથી Reliance Jio, Bharti Airtel અને Vodafone Idea જેવી કંપનીઓ પર વધારાનું ઓપરેશનલ દબાણ આવી શકે છે.
શું છે નવો નિયમ?
સરકારના આ નવા આદેશ મુજબ, હવે જ્યારે તમને કોઈ અજાણ્યા નંબર પરથી કોલ આવશે, ત્યારે તમારો ફોન કોલ કરનારનું નામ આપમેળે ડિસ્પ્લે કરશે. આ સુવિધા 4G અને 5G બંને નેટવર્ક પર ફરજિયાત હશે. આનો મુખ્ય હેતુ છેતરપિંડી અને સ્પામ કોલ્સ પર રોક લગાવવાનો છે.
કંપનીઓ સામે શું છે પડકાર?
Reliance Jio, Bharti Airtel, અને Vodafone Idea જેવી મોટી ટેલિકોમ કંપનીઓએ હવે એક વિશાળ ડેટાબેઝ તૈયાર કરવો પડશે, જે મોબાઈલ નંબર સાથે યુઝરના વેરીફાઈડ નામનું રિયલ-ટાઈમ મેપિંગ કરી શકે. જ્યારે કોલ આવે, ત્યારે કંપનીના સર્વરે તરત જ તે ડેટા ફેચ કરીને સામેવાળા વ્યક્તિના ફોન પર મોકલવો પડશે. આ ટેકનિકલ ફેરફારો કંપનીઓના Capital Expenditure (CapEx) માં વધારો કરી શકે છે.
પ્રાઈવસી અને બિઝનેસ માટે ગાઈડલાઈન્સ
યુઝર્સની પ્રાઈવસી જળવાઈ રહે તે માટે સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કોલ ડિસ્કનેક્ટ થયા પછી કોઈ પણ નેટવર્ક આ ડેટાને સ્ટોર કે કેશ (Cache) કરી શકશે નહીં. જે બિઝનેસ યુઝર્સ છે, તેઓ પોતાના રજિસ્ટર્ડ ટ્રેડ નામ અથવા બ્રાન્ડ નામ ડિસ્પ્લે કરી શકશે, જેના માટે તેમણે GST પોર્ટલના દસ્તાવેજો દ્વારા વેરીફિકેશન કરાવવું પડશે.
ઈન્વેસ્ટર્સની દ્રષ્ટિએ આ એક મહત્વપૂર્ણ રેગ્યુલેટરી અપડેટ છે. જોકે આનાથી ગ્રાહકોને સુરક્ષા મળશે, પરંતુ આગામી સમયમાં ટેલિકોમ કંપનીઓની બેલેન્સ શીટ પર આ Compliance-driven ખર્ચની શું અસર પડે છે, તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.