NBFC ક્ષેત્રમાં Airtel નો મોટો પ્રવેશ
ભારતીય ટેલિકોમ ક્ષેત્રની અગ્રણી કંપની Bharti Airtel હવે ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસિસમાં પોતાનો દાવ વધારી રહી છે. કંપનીએ પોતાની નવી નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્સિયલ કંપની (NBFC), Airtel Money Limited માં આગામી વર્ષોમાં ₹20,000 કરોડ નું રોકાણ કરવાનું નક્કી કર્યું છે. આ રોકાણનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતમાં મોટા પાયે ડિજિટલ લેન્ડિંગ પ્લેટફોર્મ બનાવવાનો છે, જે દેશના વિશાળ ફોર્મલ ક્રેડિટ ગેપ (Formal Credit Gap) ને ભરવામાં મદદ કરશે.
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) પાસેથી 13 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ NBFC લાઇસન્સ મળ્યા બાદ Airtel Money Limited સત્તાવાર રીતે કાર્યરત થશે. આ NBFC માં Bharti Airtel નો 70% હિસ્સો રહેશે, જ્યારે પ્રમોટર ગ્રુપ, Bharti Enterprises Limited, 30% હિસ્સો ધરાવશે. ભારતમાં ફોર્મલ ક્રેડિટ-ટુ-GDP રેશિયો માત્ર 53% છે, જે દર્શાવે છે કે ડિજિટલ લેન્ડિંગ માટે મોટી તક રહેલી છે.
ડિજિટલ તાકાતનો ઉપયોગ
Airtel Money દ્વારા આ મહત્વાકાંક્ષી ડિજિટલ લેન્ડિંગ પ્લેટફોર્મની શરૂઆત શૂન્યથી નથી થઈ રહી. કંપની છેલ્લા બે વર્ષથી પોતાના ડિજિટલ ચેનલો દ્વારા એક ક્રેડિટ એન્જિન વિકસાવી રહી છે, જેણે અત્યાર સુધી ₹9,000 કરોડ થી વધુનું ડિસ્બર્સમેન્ટ (Disbursement) કર્યું છે. આ હાલની ઓપરેશનલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, કરોડો ગ્રાહકોનો વિશાળ બેઝ અને 500 થી વધુ ડેટા સાયન્ટિસ્ટ્સ દ્વારા સપોર્ટેડ એડવાન્સ એનાલિટિક્સ ક્ષમતાઓ Airtel ને સ્પર્ધાત્મક લાભ આપે છે.
20 ફેબ્રુઆરી, 2026 સુધીમાં, Bharti Airtel નું માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન લગભગ ₹1.13 ટ્રિલિયન હતું. કંપનીના શેરમાં છેલ્લા 5 વર્ષમાં લગભગ 225.62% નો વધારો જોવા મળ્યો છે. તાજેતરમાં જ, S&P Global Ratings એ Bharti Airtel ની ક્રેડિટ રેટિંગને 'BBB' સુધી અપગ્રેડ કરી છે, જે કંપનીના મજબૂત અર્નિંગ મોમેન્ટમ (Earnings Momentum) અને દેવું ઘટાડવાના પ્રયાસો પર વિશ્વાસ દર્શાવે છે.
ક્ષેત્રીય તકો અને જોખમો
ભારતીય NBFC ક્ષેત્ર હાલમાં પરિવર્તનમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. ડિજિટલ NBFCs પર્સનલ લોન માર્કેટમાં મહત્વનો ભાગ ભજવી રહી છે અને FY2030 સુધીમાં પર્સનલ લોન પોર્ટફોલિયોમાં 26-28% ના CAGR (Compound Annual Growth Rate) ની વૃદ્ધિ જોવા મળવાની ધારણા છે. જોકે, આ ક્ષેત્રમાં ડેટા પ્રાઈવસી, સાયબર સુરક્ષા અને આક્રમક લેન્ડિંગ પ્રથાઓ જેવા જોખમો પણ રહેલા છે.
એનાલિસ્ટ્સનો મત
એનાલિસ્ટ્સ Bharti Airtel માટે લાંબા ગાળાનો સકારાત્મક દૃષ્ટિકોણ ધરાવે છે. ડિજિટલ લેન્ડિંગમાં આ પ્રવેશ નવી આવકના સ્ત્રોત ખોલવાની અને ગ્રાહક આધારને વધુ મજબૂત બનાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. જોકે, હરીફ ખેલાડીઓ, નિયમનકારી ફેરફારો અને ધિરાણમાં રહેલા સંભવિત જોખમો, જેમ કે એસેટ ક્વોલિટીમાં ઘટાડો, કંપની માટે પડકારો ઉભા કરી શકે છે.