ભારતની અર્થવ્યવસ્થા મોટા ઉછાળા માટે તૈયાર: 2027 સુધીમાં 7.5% વૃદ્ધિની આગાહી!

એક્સિસ બેંકના ચીફ ઇકોનોમિસ્ટ અને એક્સિસ કેપિટલમાં ગ્લોબલ રિસર્ચના વડા, નીલકંઠ મિશ્રા, આગાહી કરે છે કે ભારતની અર્થવ્યવસ્થા 2026-27 નાણાકીય વર્ષમાં (FY27) 7.5% ની મજબૂત વૃદ્ધિ પ્રાપ્ત કરશે. આ આશાવાદી દૃષ્ટિકોણ નોંધપાત્ર નાણાકીય (fiscal) અને મોનેટરી (monetary) અવરોધોના હળવા થવા પર આધાર રાખે છે, જેણે અગાઉ આર્થિક વિસ્તરણને અવરોધ્યું હતું. મિશ્રા સૂચવે છે કે આ વાતાવરણમાં ભારતની અર્થવ્યવસ્થા તેના લાંબા ગાળાના ટ્રેન્ડ ગ્રોથ રેટ (trend growth rate) થી આગળ વધી શકે છે. છેલ્લા બે નાણાકીય વર્ષોમાં નોંધપાત્ર નીતિગત પડકારો હતા. FY25 માં, અર્થવ્યવસ્થા એકસાથે નાણાકીય અને મોનેટરી ટાઈટનિંગ (tightening) માંથી પસાર થઈ. આમાં 130 બેસિસ પોઈન્ટ્સ (basis points) સુધીના ઓફ-બ్యాలન્સ શીટ ડેટ (off-balance sheet debt) ની ચુકવણી માટે સ્પષ્ટ નાણાકીય એકત્રીકરણ (fiscal consolidation) પ્રયાસો અને GST વળતર સેસ (GST compensation cess) નો ઉપયોગ શામેલ હતો. મોનેટરી પરિસ્થિતિઓ પણ ઝડપથી કડક બની, ક્રેડિટ ગ્રોથ (credit growth) ધીમો પડ્યો, જેના કારણે GDP (Gross Domestic Product) ના 2% થી વધુનો નકારાત્મક પ્રભાવ પડ્યો. આ અવરોધો છતાં, ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાએ નોંધપાત્ર સ્થિતિસ્થાપકતા (resilience) દર્શાવી, તેમ છતાં 6.5% વૃદ્ધિ નોંધાવવામાં સફળ રહી. તાજેતરના નાણાકીય વર્ષોમાં "અસામાન્ય રીતે મજબૂત નીતિગત અવરોધો" (unusually strong policy headwinds) નો આર્થિક કામગીરી પર નોંધપાત્ર પ્રભાવ પડ્યો હોવાનું મિશ્રાએ જણાવ્યું છે. ઉદાહરણ તરીકે, 2024-25 નાણાકીય વર્ષમાં (FY25), અર્થવ્યવસ્થાએ નાણાકીય અને મોનેટરી ટાઈટનિંગ એમ બંનેના બેવડા પડકારોનો સામનો કર્યો. નાણાકીય એકત્રીકરણના પ્રયાસો 130 બેસિસ પોઈન્ટ્સ હતા, જેમાં 80 બેસિસ પોઈન્ટ્સ સીધા હતા અને વધારાના 50 બેસિસ પોઈન્ટ્સ ગૂડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST) વળતર સેસનો ઉપયોગ કરીને ઓફ-બ్యాలન્સ શીટ ડેટ ચૂકવવા માટે હતા. તે જ સમયે, મોનેટરી પરિસ્થિતિઓ પણ ઝડપથી કડક બની. આ ક્રેડિટ ગ્રોથમાં નોંધપાત્ર મંદી દ્વારા વ્યક્ત થયું, જેણે અર્થતંત્ર પર GDP ના 2% થી વધુનો મોટો બોજ નાખ્યો. જો કે, આ વાતાવરણમાં 6.5% વૃદ્ધિ હાંસલ કરવાની અર્થતંત્રની ક્ષમતા તેની આંતરિક શક્તિ અને અનુકૂલનક્ષમતા દર્શાવે છે. નીલકંઠ મિશ્રાએ FY26 માટેના તાજેતરના ટેક્સ કટ (tax cuts) ને નાણાકીય ઉત્તેજન (fiscal stimulus) ગણવાના વિચારનો વિરોધ કર્યો. તેમણે નિર્દેશ કર્યો કે સરકારે નાણાકીય ખાધ ઘટાડવાના (fiscal deficit reduction) તેના માર્ગ પર ચાલુ રાખ્યું, તેને 4.8% થી ઘટાડીને 4.4% કર્યું. આ સતત નાણાકીય એકત્રીકરણનો અર્થ એ છે કે નાણાકીય નીતિ એકંદર માંગ (aggregate demand) પર અવરોધક રહી. મિશ્રાએ સમજાવ્યું કે ટેક્સ એડજસ્ટમેન્ટ્સ (tax adjustments) નાણાકીય ઉત્તેજન તરીકે કાર્ય કરતા નથી. તેમણે કહ્યું કે જ્યાં સુધી GST રેટ એડજસ્ટમેન્ટ્સ (GST rate adjustments) કેટલાક ટાઈટનિંગ પગલાંને નિષ્ક્રિય ન કરે, ત્યાં સુધી અર્થતંત્ર નાણાકીય મોરચે અવરોધોનો સામનો કરી રહી હતી. તેમના મૂલ્યાંકન મુજબ, મોનેટરી હેડવિન્ડ્સ (incremental monetary headwinds) હવે મોટાભાગે ઘટી ગયા છે. અવરોધો હળવા થવાના પ્રભાવને સ્પષ્ટ કરવા માટે, મિશ્રાએ એક વિમાનની સામ્યતા (analogy) નો ઉપયોગ કર્યો. તેમણે એક એવી પરિસ્થિતિનું વર્ણન કર્યું જ્યાં એક વિમાન 700 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ગ્રાઉન્ડ સ્પીડથી ઉડી રહ્યું છે, જેમાં 250 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકના હેડવિન્ડ્સ (headwinds) છે. જો આ હેડવિન્ડ્સ નોંધપાત્ર રીતે ઘટીને 100 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક થઈ જાય, તો વિમાનની જમીનની સાપેક્ષમાં અસરકારક ગતિ (effective speed) વધી જશે, જે તેને ખૂબ ઝડપથી ઉડવા દેશે. આ સામ્યતા સમજાવે છે કે શા માટે આર્થિક વૃદ્ધિએ ઘણા નિરીક્ષકોને આશ્ચર્યચકિત કર્યા છે. નીતિગત પ્રતિરોધ (policy resistance) માં ઘટાડો, જેમ કે વિમાન માટે વાતાવરણીય પ્રતિરોધ (atmospheric resistance) ઘટવો, અર્થવ્યવસ્થાના આંતરિક વૃદ્ધિ વેગ (inherent growth momentum) અથવા ટ્રેન્ડ ગ્રોથ (trend growth) ને વધુ સ્પષ્ટ બનાવે છે અને ઉચ્ચ એકંદર વિસ્તરણને ચલાવે છે. 2027 નાણાકીય વર્ષ (FY27) માટે, મિશ્રાને નાણાકીય ડ્રેગ (fiscal drag) માં વધુ ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે. તેઓ નાણાકીય ખાધ 4.2% સુધી સંકુચિત થવાની આગાહી કરે છે, જે FY26 માં અપેક્ષિત 40 બેસિસ પોઈન્ટ્સના એકત્રીકરણની તુલનામાં માત્ર 20 બેસિસ પોઈન્ટ્સનું એકત્રીકરણ છે. આ સાથે, મોનેટરી પોલિસી (monetary policy) પણ વધુ સહાયક બનવાની આગાહી છે. મિશ્રાએ સેન્ટ્રલ બેંક (central bank) તરફથી સ્પષ્ટ દિશા-નિર્દેશો નોંધ્યા છે, જે ક્રેડિટ ગ્રોથ (credit growth) ની પુનઃપ્રાપ્તિમાં મદદ કરશે. આ પુનઃપ્રાપ્તિ ડ્રેગમાંથી "ટેઇલવિન્ડ" (tailwind) માં સંક્રમણ કરશે એવી અપેક્ષા છે, જે આર્થિક પ્રવૃત્તિને વેગ આપશે. પરિણામે, તેમનો વિશ્વાસ છે કે અર્થવ્યવસ્થા લાંબા સમય સુધી તેના ટ્રેન્ડ ગ્રોથ રેટ (trend growth rate) થી ઉપર કાર્ય કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે, જે FY27 માટે 7.5% વૃદ્ધિ તરફ દોરી જશે. સુધારેલી મેક્રોઇકોનોમિક બેકગ્રાઉન્ડ (macroeconomic backdrop) લાંબા સમયથી સ્થિરતામાંથી પસાર થઈ રહેલી કોર્પોરેટ કમાણીમાં (corporate earnings) પુનરુજ્જીવનને વેગ આપશે તેવી અપેક્ષા છે. 2026 કેલેન્ડર વર્ષમાં ફોરવર્ડ કમાણી (forward earnings) માં લગભગ 14% નો નોંધપાત્ર વધારો થવાની ધારણા છે. આ હકારાત્મક દૃષ્ટિકોણ પાછલા વર્ષની વિરુદ્ધ છે, જ્યાં રોલ-ફોર્વર્ડ એડજસ્ટમેન્ટ્સ (roll-forward adjustments) થી થયેલો લાભ સતત કમાણીના ઘટાડા (earnings downgrades) દ્વારા રદ થઈ રહ્યો હતો, જે ઇન્ડેક્સ અર્નિંગ્સ પર શેર (Index Earnings Per Share - EPS) માટે દર ત્રિમાસિકે સરેરાશ 3% થી વધુ હતો. મિશ્રા સૂચવે છે કે જ્યારે GDP વૃદ્ધિ સ્થિર થશે અને આર્થિક ગતિ પાછી આવશે ત્યારે કમાણીના સુધારા (earnings revision) નો આ ઘટાડો ટ્રેન્ડ ઉલટાઈ જશે. ઓટોમોબાઈલ અને ફાઇનાન્સિયલ જેવા પાછળ રહી ગયેલા ક્ષેત્રોમાં આ પુનરુજ્જીવન ખાસ કરીને નોંધપાત્ર બનશે તેવી અપેક્ષા છે. તેમનો મત બોટમ-અપ મૂલ્યાંકનો (bottom-up assessments) દ્વારા પણ મજબૂત બન્યો છે, જે સૂચવે છે કે મુખ્ય કમાણી ડ્રાઇવરો (key earnings drivers), જેમાં ફાઇનાન્સિયલ, IT, ઇન્ડસ્ટ્રિયલ્સ અને એનર્જીનો સમાવેશ થાય છે – જે સામૂહિક રીતે ઇન્ડેક્સ કમાણીનો લગભગ બે-તૃતીયાંશ હિસ્સો ધરાવે છે – "વાજબી" (reasonable) અંતર્ગત ધારણાઓ (underlying assumptions) પર આધારિત છે. મજબૂત આર્થિક વૃદ્ધિ અને ત્યારબાદ કોર્પોરેટ કમાણીના પુનરુજ્જીવનની આગાહી ભારતીય શેર બજાર (stock market) માટે અત્યંત હકારાત્મક છે. વધેલી આર્થિક પ્રવૃત્તિ સામાન્ય રીતે કંપનીઓના આવક અને નફામાં વધારો કરે છે, જે શેરના ભાવમાં વૃદ્ધિમાં પરિણમી શકે છે. રોકાણકારો આને ઇક્વિટી એક્સપોઝર (equity exposure) વધારવાના સંકેત તરીકે જોઈ શકે છે. આ દૃષ્ટિકોણ ફાઇનાન્સિયલ, IT, ઇન્ડસ્ટ્રિયલ્સ અને એનર્જી જેવા ક્ષેત્રોમાં સંભવિત વૃદ્ધિ સૂચવે છે, જે ચોક્કસ રોકાણ માર્ગો પ્રદાન કરે છે. એકંદર સેન્ટિમેન્ટ (sentiment) માં સુધારો થવાની સંભાવના છે, જે સ્થાનિક અને સંભવિત વિદેશી રોકાણોને આકર્ષિત કરશે. ઇમ્પેક્ટ રેટિંગ: 8/10. * Fiscal Consolidation: સરકારના બજેટ ખાધ અને દેવાની સ્તર ઘટાડવાની પ્રક્રિયા, સામાન્ય રીતે ખર્ચ કપાતી દ્વારા અથવા આવક વધારીને. * Monetary Tightening: આર્થિક વૃદ્ધિને ધીમી કરવા અને ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવા માટે સેન્ટ્રલ બેંક દ્વારા લેવાયેલા પગલાં, સામાન્ય રીતે વ્યાજ દરો વધારીને અને નાણાં પુરવઠો ઘટાડીને. * Basis Points: નાણાકીય સાધનમાં ટકાવારી ફેરફાર દર્શાવવા માટે વપરાતો માપનો એકમ. એક બેસિસ પોઈન્ટ 0.01% (ટકાના 1/100મો ભાગ) બરાબર છે. * Gross Domestic Product (GDP): ચોક્કસ સમયગાળામાં દેશની સીમામાં ઉત્પાદિત થયેલ તમામ તૈયાર માલ અને સેવાઓનું કુલ નાણાકીય મૂલ્ય. * Goods and Services Tax (GST): ટેક્સ-મુક્ત વસ્તુઓ સિવાય, માલ અને સેવાઓના પુરવઠા પર લાદવામાં આવતો વપરાશ કર. * Off-balance-sheet debt: કંપની અથવા સરકારની બેલેન્સ શીટ પર નોંધાયેલ ન હોય તેવી નાણાકીય જવાબદારીઓ, જેના કારણે તે ઓછી દૃશ્યમાન થાય છે. * Earnings Per Share (EPS): કંપનીનો ચોખ્ખો નફો તેના બાકીના સામાન્ય શેરની સંખ્યા દ્વારા વિભાજિત. તે દર્શાવે છે કે દરેક સામાન્ય શેર માટે કેટલો નફો ફાળવવામાં આવ્યો છે. * Roll-forward gains: એકાઉન્ટિંગ સમયગાળામાંથી બીજામાં ખસેડતી વખતે નાણાકીય આગાહીઓ અથવા મૂલ્યાંકનોમાં કરવામાં આવતા ગોઠવણો, જેમાં ઘણીવાર ધારણાઓને અપડેટ કરવાનો સમાવેશ થાય છે.