Theranos કૌભાંડનો પર્દાફાશ કરનાર Tyler Shultz એ AI સ્ટાર્ટઅપ્સમાં વધી રહેલા આંધળા રોકાણ સામે લાલબત્તી ધરી છે. તેમણે જણાવ્યું છે કે આજની AI હાઈપ અગાઉના કોર્પોરેટ ફ્રોડ જેવી સ્થિતિ ઊભી કરી શકે છે.
AI માર્કેટમાં 'ગોલ્ડ રશ' અને જોખમો
Theranos કૌભાંડને દુનિયા સામે લાવનાર Tyler Shultz એ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સેક્ટરમાં ઠલવાઈ રહેલા તોતિંગ મૂડીરોકાણ અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમના મતે, અત્યારે માર્કેટમાં જે પ્રકારની ઉતાવળ અને ઊંચા વેલ્યુએશન જોવા મળી રહ્યા છે, તે તે સમયના વાતાવરણની યાદ અપાવે છે જ્યારે Elizabeth Holmes દ્વારા રોકાણકારોને ગેરમાર્ગે દોરવામાં આવ્યા હતા.
'બ્લેક બોક્સ' ટેકનોલોજીનું જોખમ
ઘણા નવા AI સ્ટાર્ટઅપ્સ તેમની ટેકનોલોજીને એક 'બ્લેક બોક્સ' તરીકે રાખે છે, જેને બહારના લોકો માટે સમજવી કે ઓડિટ કરવી મુશ્કેલ છે. પરંપરાગત કંપનીઓની જેમ અહીં કોઈ ભૌતિક સંપત્તિ કે સ્પષ્ટ નાણાકીય આંકડાઓ નથી હોતા. રોકાણકારો ઘણીવાર મૂંઝવણમાં મુકાય છે કે કંપની ખરેખર નવી ટેકનોલોજી બનાવી રહી છે કે માત્ર ઓપન-સોર્સ ટૂલ્સને પેક કરીને વેચી રહી છે.
રોકાણકારો માટે સલાહ
જ્યારે રોકાણ માત્ર એક સુંદર વાર્તાના આધારે થાય અને વાસ્તવિક બિઝનેસ રિઝલ્ટ ગાયબ હોય, ત્યારે મૂડી ડૂબવાનું જોખમ અનેકગણું વધી જાય છે. Tyler Shultz એ રોકાણકારોને ખાસ સલાહ આપી છે:
- વેરિફાયેબલ ડેટા: માત્ર માર્કેટ હાઈપ પર નહીં, પણ બિઝનેસના સાચા ડેટા અને કસ્ટમર એડોપ્શન પર ધ્યાન આપો.
- ટેકનોલોજીની તપાસ: કંપનીઓ જે ટેકનોલોજીનો દાવો કરે છે તે પ્રોફિટેબલ છે કે નહીં તેની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરો.
- સસ્ટેનેબલ ઈકોનોમિક્સ: જો સ્ટાર્ટઅપ્સ હાઈપને વાસ્તવિક નફામાં બદલી ન શકે, તો ભવિષ્યમાં મોટા વેલ્યુએશન રાઈટ-ડાઉન થઈ શકે છે.
ટુંકમાં, માત્ર આકર્ષક વિઝન જોઈને રોકાણ કરવાને બદલે, પ્રોડક્ટની માર્કેટ ફિટનેસ અને તેની વ્યાવસાયિક ક્ષમતાને જ સૌથી ઉપર રાખવી જોઈએ.