ભારતીય સંશોધકોએ એક એવી Scandium Nitride થીન ફિલ્મ વિકસાવી છે જેણે થર્મોઈલેક્ટ્રિક ફિઝિક્સના વર્ષો જૂના નિયમોને બદલી નાખ્યા છે. આ શોધથી રૂમ-ટેમ્પરેચર પર કામ કરતા ક્વોન્ટમ સેન્સરનો રસ્તો ખુલ્યો છે, જોકે હાલ તે માત્ર પ્રાયોગિક સ્ટેજ પર છે.
Jawaharlal Nehru Centre for Advanced Scientific Research (JNCASR) ના સંશોધકોએ મટિરિયલ સાયન્સમાં એક મોટી ક્રાંતિ કરી છે. ટીમે મેગ્નેશિયમ-ડોપ્ડ Scandium Nitride થીન ફિલ્મ તૈયાર કરી છે, જેનો Seebeck coefficient -124.6 millivolts per Kelvin થી પણ વધારે નોંધાયો છે. આ આંકડો પરંપરાગત 'Boltzmann thermopower limit' કરતા ક્યાંય વધુ છે, જે અત્યાર સુધી ક્રિસ્ટલાઇન સોલિડ્સની કાર્યક્ષમતા માટે મર્યાદા ગણાતી હતી.\n\n### શોધનું મહત્વ શું છે?\n\nસામાન્ય રીતે, અકાર્બનિક સેમિકન્ડક્ટર્સ (Inorganic semiconductors) માઈક્રોવોલ્ટ-પર-કેલ્વિન રેન્જ સુધી મર્યાદિત રહેતા હોય છે. વૈજ્ઞાનિકોએ Scandium Nitride લેટિસમાં મેગ્નેશિયમ ઉમેરીને એક એવું ડિસઓર્ડર્ડ ઇલેક્ટ્રોનિક લેન્ડસ્કેપ બનાવ્યું છે જે ઉચ્ચ કાર્યક્ષમતા ધરાવતા આયોનિક જેલ જેવું કામ કરે છે.\n\n### શું આ માર્કેટ માટે ઉપયોગી છે?\n\nઆ શોધની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તે રૂમ-ટેમ્પરેચર પર પણ અસરકારક રીતે કામ કરી શકે છે. અત્યાર સુધી, હાઈ-સેન્સિટિવ ફોટોન ડિટેક્શન માટે ભારેખમ અને મોંઘી ક્રાયોજેનિક કૂલિંગ સિસ્ટમ્સની જરૂર પડતી હતી, જેનો ખર્ચ હવે ઘટી શકે છે. ભવિષ્યમાં આ ટેક્નોલોજી બાયોમેડિકલ ઇમેજિંગ અને ફાર્માસ્યુટિકલ ડાયગ્નોસ્ટિક્સમાં ક્રાંતિ લાવી શકે છે.\n\nરોકાણકારો માટે નોંધવું જરૂરી છે કે, આ અત્યારે માત્ર એક લેબોરેટરી પ્રોટોટાઈપ છે. તેની કોમર્શિયલ સફળતા માટે માસ મેન્યુફેક્ચરિંગ, ખર્ચ-અસરકારકતા અને સ્થિરતા જેવા અનેક પડકારો હજુ બાકી છે. જોકે ટીમે પેટન્ટ ફાઇલ કરી દીધી છે, પણ આ પ્રોજેક્ટના કોમર્શિયલ ઉપયોગમાં હજુ સમય લાગી શકે છે અને હાલમાં આ કોઈ પબ્લિક લિસ્ટેડ કંપની સાથે સીધો સંબંધ ધરાવતું નથી.