Global Fintech Fest 2026 માં દિગ્ગજ ઉદ્યોગપતિઓએ ભારતની AI રણનીતિમાં મોટા ફેરફારની હિમાયત કરી છે. માત્ર ડેટા સ્ટોરેજ પૂરતું સીમિત રહેવાને બદલે હવે કમ્પ્યુટ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને લોકલ AI મોડેલ્સ પર પકડ જમાવવા પર ભાર મુકાયો છે.
મુંબઈમાં આયોજિત Global Fintech Fest 2026 માં ટેલિકોમ અને ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેક્ટરના ટોચના એક્ઝિક્યુટિવ્સે એવી સ્પષ્ટતા કરી છે કે માત્ર ડેટા ભારતમાં રહે તે પૂરતું નથી. સાચી ટેકનોલોજીકલ આત્મનિર્ભરતા મેળવવા માટે હવે આખા AI ટેક સ્ટૅક પર ભારતનું નિયંત્રણ હોવું અનિવાર્ય છે.
ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને મૂડીનું મોટું રોકાણ
Yotta Data Services ના CEO સુનીલ ગુપ્તાએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે AI ક્ષેત્રે સફળ થવા માટે વિશાળ માત્રામાં મૂડીની જરૂર છે. માત્ર કોડિંગથી કામ નહીં ચાલે, પરંતુ ડેટા સેન્ટર્સ, ઉર્જા સપ્લાય અને હાઈ-પરફોર્મન્સ GPU ક્લસ્ટર્સ માટે ₹અબજોનું રોકાણ કરવું પડશે. જો ભારતીય માર્કેટ આ પ્રકારનું જોખમ નહીં ઉઠાવે, તો ટેકનોલોજીમાં આપણે વિદેશી કંપનીઓ સામે પાછળ રહી જઈશું.
સાચી સાર્વભૌમત્વ (Sovereignty) એટલે શું?
Bharti Airtel ના ગ્રુપ ચીફ રેગ્યુલેટરી ઓફિસર રાહુલ વત્સે AI સાર્વભૌમત્વના 5 સ્તંભો સમજાવ્યા છે. તેમના મતે, માત્ર ડેટા રેસિડેન્સી એક શરૂઆત છે, પણ સાચું આત્મનિર્ભર AI તો ત્યારે જ બનશે જ્યારે આપણી પાસે પોતાની ઓપરેશનલ સ્વતંત્રતા અને મૂળભૂત AI આર્કિટેક્ચરનું માલિકી હક હશે.
ભારતીય ભાષાઓ માટે સ્થાનિક AI
BharatGen ના CEO ઋષિ બાલના જણાવ્યા અનુસાર, પશ્ચિમી દેશોના AI મોડેલ્સ ભારતીય ભાષાઓને સમજવામાં વધુ ખર્ચાળ સાબિત થાય છે. આ ગેપ ભરવા માટે 'Param 2' જેવું 17-બિલિયન પેરામીટર ધરાવતું મલ્ટીલિંગ્યુઅલ મોડેલ ગેમ ચેન્જર બની શકે છે. આનાથી સ્થાનિક બિઝનેસનો ખર્ચ ઘટશે અને ડેટા સિક્યોરિટી પણ મજબૂત થશે.
રોકાણકારોએ શું જોવું જોઈએ?
આ ક્ષેત્રમાં તક અને જોખમ બંને છે. આગામી સમયમાં ડેટા સેન્ટર અને સેમિકન્ડક્ટર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મળતી સરકારી પ્રોત્સાહક નીતિઓ પર નજર રાખવી રોકાણકારો માટે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.