ભારતમાં AI-રેડી ડેટા સેન્ટર્સ બનાવવા માટે ગ્લોબલ અને લોકલ કંપનીઓ **$100 બિલિયન**નું રોકાણ કરી રહી છે. આ મોટા રોકાણથી ડિજિટલ હબ બનવાની દિશામાં ભારત મજબૂત બની રહ્યું છે, પરંતુ રોકાણકારોએ પાવર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર ખાસ નજર રાખવી પડશે.
ભારત તેના ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં એક મોટો બદલાવ જોઈ રહ્યું છે. ટેક જાયન્ટ્સ અને લોકલ ઓપરેટર્સ હવે $100 બિલિયનના ખર્ચે AI-રેડી ડેટા સેન્ટર્સ ઉભા કરી રહ્યા છે. જૂના ડેટા સેન્ટર્સ કરતા આ નવા સેન્ટર્સની ક્ષમતા ઘણી વધારે છે, જે આજના આધુનિક AI સિસ્ટમ્સની અતિશય પાવર જરૂરિયાતોને પૂરી કરી શકે છે.
વધતી જતી ઉર્જાની માંગ
પરંપરાગત સર્વર રેક્સને સામાન્ય રીતે 5 થી 10 kW પાવરની જરૂર પડતી હતી, પરંતુ નવા AI-ફોકસ્ડ રેક્સ માટે 250 kW સુધીના પાવરની જરૂર પડી શકે છે. આનાથી પાવર સેક્ટર અને રિન્યુએબલ એનર્જી કંપનીઓ માટે નવી તકો ઉભી થઈ છે. જોકે, જો સ્થાનિક પાવર ગ્રીડ સતત વીજળી આપવામાં નિષ્ફળ જાય, તો ડેટા સેન્ટર કંપનીઓનો ઓપરેશનલ ખર્ચ વધી શકે છે, જે સીધી રીતે તેમના નેટ પ્રોફિટ પર અસર કરશે.
સરકારી નીતિઓનો મોટો રોલ
ભારત સરકારના 'ડિજિટલ પર્સનલ ડેટા પ્રોટેક્શન એક્ટ' અને રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ના નિયમો મુજબ, નાણાકીય અને વ્યક્તિગત ડેટાનું ભારતમાં જ સ્ટોરેજ કરવું ફરજિયાત છે. આ ઉપરાંત, ડેટા સેન્ટર્સને 'ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સ્ટેટસ' આપવાના નિર્ણયને કારણે કંપનીઓને સરળતાથી લાંબા ગાળાનું ફંડિંગ મળી રહ્યું છે.
કઈ કંપનીઓ છે મેદાનમાં?
Google, Microsoft અને Amazon Web Services જેવી ગ્લોબલ દિગ્ગજ કંપનીઓ મુંબઈ, હૈદરાબાદ અને વિશાખાપટ્ટનમ જેવા શહેરોમાં પોતાનો વિસ્તાર વધારી રહી છે. સાથે જ CtrlS Datacenters અને CapitaLand જેવી સ્થાનિક કંપનીઓ પટના અને બોધગયા જેવા ટાયર-2 શહેરોમાં પણ પ્રવેશ કરી રહી છે.
રોકાણકારોએ શું ધ્યાનમાં રાખવું?
આ ક્ષેત્રમાં પ્રોજેક્ટ પૂરા થવાની ગતિ અને પાવર યુટિલિટીઝની ક્ષમતા મુખ્ય નિર્ધારક પરિબળો છે. અંતે, ભારત કેટલા અંશે સ્વદેશી AI એપ્લિકેશન્સ વિકસાવી શકે છે, તેના પર જ આ મોટા રોકાણોનું વાસ્તવિક વળતર નિર્ભર રહેશે.