ભારતનું ફોટોનિક્સ માર્કેટ **2031** સુધીમાં **$2.5 અબજ** થી વધીને **$10 અબજ** થવાની અપેક્ષા છે. AI ડેટા સેન્ટર્સ અને 5G ની વધતી માંગને પહોંચી વળવા માટે નવી 'ઇન્ડિયા ફોટોનિક્સ એસોસિએશન' ની રચના કરવામાં આવી છે, જ્યારે GX Group આ ક્ષેત્રમાં **₹500 કરોડ** નું રોકાણ કરી રહ્યું છે.
ભારતીય ફોટોનિક્સ માર્કેટ હાલમાં ઝડપી ગ્રોથના તબક્કામાં છે. નિષ્ણાતોના અંદાજ મુજબ, 2031 સુધીમાં આ માર્કેટ $10 અબજ ના વેલ્યુએશનને સ્પર્શી શકે છે, જે હાલના $2.5 અબજ કરતા 4 ગણો વધારો છે. આ તેજી પાછળનું મુખ્ય કારણ AI ડેટા સેન્ટર્સ, 5G અને 6G નેટવર્ક માટે હાઈ-સ્પીડ ડેટા ટ્રાન્સમિશનની વધતી માંગ છે.\n\n### ઇન્ડિયા ફોટોનિક્સ એસોસિએશન (IPA) ની એન્ટ્રી\nઉદ્યોગમાં આત્મનિર્ભરતા લાવવા માટે 'ઇન્ડિયા ફોટોનિક્સ એસોસિએશન' ની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. આ સંસ્થામાં 65 થી વધુ ફાઉન્ડિંગ મેમ્બર્સ સામેલ છે, જેમાં Tejas Networks અને SFO Technologies જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓનો સમાવેશ થાય છે. આ સંસ્થાનો મુખ્ય હેતુ ભારતને આયાત પર નિર્ભર રહેવાને બદલે ફોટોનિક્સ ઇનોવેશનનું હબ બનાવવાનો છે.\n\n### GX Group નું મોટું રોકાણ\nકેપિટલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટની શરૂઆત થઈ ચૂકી છે. GX Group એ ભારતમાં એડવાન્સ્ડ ફોટોનિક્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્લાન્ટ માટે ₹500 કરોડ નું રોકાણ કર્યું છે, જે ડિસેમ્બર 2026 થી કાર્યરત થશે. આ ફેસિલિટીમાં ઓપ્ટિકલ ટ્રાન્સસીવર યુનિટ્સ બનશે, જે 100 થી 400 GBPS ની ઝડપ માટે અત્યંત જરૂરી છે.\n\n### સરકારનો સપોર્ટ અને પડકારો\nસરકાર આ સેક્ટરને પ્રોત્સાહન આપવા માટે 'Semicon India' અને 'Electronics Component Manufacturing Scheme (ECMS)' જેવી યોજનાઓ ચલાવી રહી છે. જોકે, ગ્લોબલ મેન્યુફેક્ચર્સ સાથેની તીવ્ર સ્પર્ધા અને સ્કીલ ધરાવતા એન્જિનિયરોની અછત આ ક્ષેત્ર માટે મોટા પડકારો છે. રોકાણકારોએ હવે નવી ફેસિલિટીઝના પ્રોડક્શન માઇલસ્ટોન્સ અને સરકારી સ્કીમ્સના પરિણામો પર નજર રાખવી જોઈએ.