વર્ષ ૨૦૨૬ના પ્રથમ નવ મહિનામાં ભારતીયોએ **૩૦ કરોડ** થી વધુ જ્યોતિષ અને ધાર્મિક એપ્સ ડાઉનલોડ કરી છે. Astrotalk જેવી કંપનીઓ AI ના માધ્યમથી માર્કેટમાં દબદબો બનાવી રહી છે, પરંતુ ઊંચો માર્કેટિંગ ખર્ચ અને રેગ્યુલેટરી તપાસ રોકાણકારો માટે ચિંતાનો વિષય બન્યા છે.
ભારતમાં પરંપરાગત માન્યતાઓનું ડિજિટલાઈઝેશન એક નવા સ્તરે પહોંચ્યું છે. જાન્યુઆરીથી સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ દરમિયાન એસ્ટ્રોલોજી અને ધાર્મિક એપ્સના ૩૦ કરોડ થી વધુ ડાઉનલોડ્સ નોંધાયા છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે સ્માર્ટફોન યુઝર્સ માટે આ એપ્સ હવે માત્ર શોખ નહીં, પણ દિનચર્યાનો ભાગ બની રહી છે.
ટેકનોલોજીનો પ્રભાવ
આ પ્લેટફોર્મ્સે હવે સામાન્ય હોરોસ્કોપથી આગળ વધીને આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) નો ઉપયોગ શરૂ કર્યો છે. યુઝર્સને પર્સનલાઈઝ્ડ ગાઈડન્સ અને વર્ચ્યુઅલ પૂજા જેવી સુવિધાઓ મળતી હોવાથી એપ્સ પર વિતાવવાનો સમય (Daily time-spent) પણ વધ્યો છે.
IPO અને રોકાણકારો માટે સ્થિતિ
હાલમાં આ સેક્ટર પ્રાઈવેટ કંપનીઓના હાથમાં છે. Astrotalk જેવી કંપનીઓ $૧ અબજ ની વેલ્યુએશન સાથે યુનિકોર્ન બની ચૂકી છે અને આગામી ૨૦૨૬-૨૦૨૭ દરમિયાન IPO લાવવાની તૈયારીમાં છે. જોકે, આ કંપનીઓ હજુ NSE કે BSE પર લિસ્ટેડ નથી, તેથી રોકાણકારો લિસ્ટિંગની રાહ જોઈ રહ્યા છે.
જોખમો અને પડકારો
આ સેક્ટરની ઝડપી વૃદ્ધિ સાથે કેટલાક ગંભીર જોખમો પણ જોડાયેલા છે:
- માર્કેટિંગ ખર્ચ: નવા યુઝર્સ મેળવવા માટે કંપનીઓ કરોડોનો ખર્ચ કરી રહી છે, જે તેમની પ્રોફિટેબિલિટી પર સવાલ ઉભા કરે છે.
- રેગ્યુલેટરી scrutiny: કંપનીઓના બિઝનેસ મોડલ અને ડેટા પ્રાઈવસીને લઈને SEBI જેવી સંસ્થાઓની નજર રહી શકે છે.
- AI જોખમો: AI દ્વારા આપવામાં આવતી સલાહ કેટલી સચોટ છે અને તે યુઝર્સના અંગત જીવનને કેવી રીતે પ્રભાવિત કરે છે, તે અંગે પણ નૈતિક પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.
આગામી સમયમાં IPO માટે ફાઈલ કરવામાં આવતા દસ્તાવેજો પરથી જ સ્પષ્ટ થશે કે આ કંપનીઓ માત્ર ડાઉનલોડ્સના આંકડા જ ધરાવે છે કે પછી સસ્ટેનેબલ નફો કરવાની ક્ષમતા પણ.