ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ્સ હવે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ને મોબાઈલ એપની બહાર કાઢીને ફિઝિકલ હાર્ડવેરમાં લાવી રહ્યા છે. Kubo Care અને NeoSapien જેવી કંપનીઓ 'એમ્બિયન્ટ ઇન્ટેલિજન્સ' દ્વારા દુનિયા બદલવાની તૈયારીમાં છે, જોકે આ ક્ષેત્રે સપ્લાય ચેઈન અને પ્રાઈવસી જેવા મોટા પડકારો પણ છે.
સ્માર્ટફોનની દુનિયાથી આગળ વધીને હવે એક નવી પેઢીના ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ્સ AI ને સીધું આપણા રોજિંદા વપરાશની વસ્તુઓમાં ફીટ કરી રહ્યા છે. આને 'એમ્બિયન્ટ ઇન્ટેલિજન્સ' કહેવામાં આવે છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય સ્ક્રીન પર નિર્ભર રહ્યા વગર ડિવાઈસને ઓટોમેટિક કામ કરવા સક્ષમ બનાવવાનો છે.
હેલ્થકેર અને પ્રોડક્ટિવિટીમાં ક્રાંતિ
બેંગલુરુ સ્થિત Kubo Care આ ટ્રેન્ડમાં મોખરે છે. કંપનીએ રડાર-આધારિત સેન્સિંગ ટેકનોલોજી વિકસાવી છે, જે ખાસ કરીને વડીલોની સુરક્ષા માટે છે. તે સ્માર્ટફોન કે વેરેબલ ઉપકરણોની જેમ વારંવાર ચાર્જિંગ કે ધ્યાન માંગતી નથી, પરંતુ હલનચલન પર નજર રાખીને અચાનક થતા અકસ્માત કે પડી જવાની ઘટનાઓ તરત પકડી લે છે. આ સિસ્ટમ હાલમાં ભારત, જાપાન અને અમેરિકામાં કાર્યરત છે.
બીજી તરફ, NeoSapien એ 'Neo 1' નામનું AI-નેટિવ વેરેબલ લોન્ચ કર્યું છે. તે મીટિંગ ટ્રાન્સક્રિપ્શન અને મેમરી આસિસ્ટન્ટ તરીકે કામ કરે છે. આ સ્ટાર્ટઅપે Merak Ventures પાસેથી $2 મિલિયનનું સીડ ફંડ મેળવીને રોકાણકારોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે.
માર્ગમાં આવતા મોટા અવરોધો
જોકે, ભારતમાં હાર્ડવેર બનાવવું એ સોફ્ટવેર કરતા ઘણું જટિલ છે. દેશમાં હજુ પણ હાઈ-ક્વોલિટી ઇલેક્ટ્રોનિક્સ માટે મજબૂત સપ્લાય ચેઈન વિકસવાની બાકી છે. વળી, સોફ્ટવેરની જેમ હાર્ડવેરને તરત અપડેટ કરવું મુશ્કેલ છે, જેથી મેન્યુફેક્ચરિંગમાં મોડું થવાનું જોખમ રહે છે.
વધુમાં, ડેટા પ્રાઈવસીનો મુદ્દો પણ અત્યંત ગંભીર છે. હંમેશા ચાલુ રહેતા (always-on) કેમેરા કે સેન્સર સતત ડેટા લેતા હોવાથી લોકોના વિશ્વાસનું સંકટ ઊભું થઈ શકે છે. જો કંપનીઓ ભવિષ્યમાં આર્થિક મુશ્કેલીમાં આવે, તો આ હાર્ડવેર ઉપકરણો 'ડમ્બ' એટલે કે નકામી વસ્તુ બની જવાનું જોખમ પણ રહેલું છે.