ભારતીય IT સેક્ટરમાં હવે માસ હાયરિંગને બદલે પ્રોડક્ટિવિટી પર ફોકસ વધી રહ્યું છે. FY26 દરમિયાન ટોચની 5 IT કંપનીઓએ તેમના સ્ટાફમાં લગભગ **7,000** નો ઘટાડો કર્યો છે, કારણ કે AI હવે રૂટિન કામકાજ સંભાળી રહ્યું છે.
ભારતીય IT સેક્ટર એક મોટા પરિવર્તનમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. અગાઉના વર્ષોમાં જોવા મળતું વોલ્યુમ-આધારિત હાયરિંગ મોડલ હવે ભૂતકાળ બની રહ્યું છે. કંપનીઓ હવે કર્મચારીઓની સંખ્યા વધારવાને બદલે પ્રોડક્ટિવિટી પર ધ્યાન આપી રહી છે, જેનું મુખ્ય કારણ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નો ઝડપી ફેલાવો અને વૈશ્વિક ગ્રાહકોનું સાવધ વલણ છે.
વર્કફોર્સ ડાયનેમિક્સમાં બદલાવ
FY26 ના આંકડા આ બદલાવની સાક્ષી પૂરે છે. ટોપ 5 ભારતીય IT ફર્મ્સે તેમના કુલ કર્મચારીઓમાં 7,000 નો ઘટાડો કર્યો છે. ખાસ કરીને Tata Consultancy Services (TCS) માં આ વર્ષે લગભગ 23,460 પોસ્ટ ઓછી થઈ છે, જે ઈતિહાસમાં સૌથી મોટો ઘટાડો છે. કંપનીઓ હવે માત્ર ખર્ચ ઘટાડવા માટે નહીં, પણ AI, મશીન લર્નિંગ, ક્લાઉડ અને સાયબર સિક્યોરિટી જેવા ક્ષેત્રોમાં નિષ્ણાતોની ભરતી કરવા માટે આ વ્યૂહરચના અપનાવી રહી છે.
રૂટિન રોલ્સ પર સંકટ
AI ને કારણે બેઝિક ટેસ્ટિંગ, એપ્લિકેશન મેન્ટેનન્સ અને એન્ટ્રી-લેવલ કોડિંગ જેવા કામો હવે ઓટોમેશન દ્વારા થાય છે. પરિણામે, ફ્રેશર્સની ભરતીમાં ધરખમ ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. અગાઉ જે કંપનીઓ 40,000 થી વધુ ફ્રેશર્સ લેતી હતી, તે હવે ઘટાડીને 25,000 પર લાવી દીધી છે. આ ઉપરાંત, ભારતમાં Global Capability Centres (GCCs) માં પણ વર્ષ 2026 માં અંદાજે 5,000 થી 30,000 સુધીની નોકરીઓમાં ઘટાડો થયો છે.
માર્કેટ અને રોકાણકારો માટે ચેતવણી
IT કંપનીઓ હવે 'અવરલી બિલિંગ' ને બદલે 'આઉટકમ-બેઝ્ડ પ્રાઈસિંગ' તરફ વળી રહી છે. જોકે આનાથી માર્જિન સુરક્ષિત રહેવાની આશા છે, પરંતુ કામની ગુણવત્તા જાળવી રાખવાનું દબાણ વધ્યું છે. વર્ષ 2026 માં IT ઇન્ડેક્સમાં 27% જેટલો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
રોકાણકારોએ બે મુખ્ય બાબતો પર નજર રાખવી જોઈએ: પ્રથમ, વર્કફોર્સમાં 53% થી 60% કર્મચારીઓ પાસે AI-આધારિત નવી સ્કિલ્સનો અભાવ છે. બીજું, અમેરિકા જેવા મોટા માર્કેટમાં ગ્રાહકોના ખર્ચમાં નરમાશ જોવા મળી રહી છે. આગામી ક્વાર્ટરના પરિણામોમાં કંપનીઓ કેવી રીતે માર્જિન સુરક્ષિત કરે છે અને ગ્રોથ કેવી રીતે ટકાવી રાખે છે, તે જોવું ખૂબ મહત્વનું રહેશે.