ભારતીય AI સ્ટાર્ટઅપ્સમાં વર્ષ 2026માં અત્યાર સુધી **$5 અબજ**નું જંગી ફંડિંગ આવ્યું છે. જોકે, હાલ આ કંપનીઓ પ્રાઈવેટ હોવાથી રિટેલ રોકાણકારો માટે સીધા રોકાણના વિકલ્પો મર્યાદિત છે, પણ માર્કેટમાં આ સેક્ટરના IPO માટેની ચર્ચાઓ તેજ બની છે.
ભારતીય આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ સેક્ટરમાં મૂડીનો ધોધ વહી રહ્યો છે. વર્ષ 2026ના પ્રથમ નવ મહિનામાં જ આ સ્ટાર્ટઅપ્સે $5 અબજનું ફંડિંગ મેળવ્યું છે, જે દર્શાવે છે કે કુલ પ્રાઈવેટ ઈક્વિટી કેપિટલના લગભગ 20% હવે માત્ર AI ક્ષેત્રમાં જઈ રહ્યા છે. જોકે, NSE કે BSE પર રોકાણ કરતા સામાન્ય રોકાણકારો માટે આ ગ્રોથમાં ભાગીદારી નોંધાવવી હાલ મુશ્કેલ છે.
ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર વિશેષ ભાર
આ રોકાણ માત્ર સોફ્ટવેર સુધી સીમિત નથી. Goldman Sachs ના અંદાજ મુજબ, AI ને ટેકો આપતા ડેટા સેન્ટર્સ અને રિન્યુએબલ એનર્જી પ્રોજેક્ટ્સમાં $35 અબજ જેટલી મિલકતો હોઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, એન્ટરપ્રાઈઝ સર્વિસીસ અને હેલ્થકેર એપ્લિકેશનનું મૂલ્ય $18 અબજ જેટલું આંકવામાં આવ્યું છે.
જાહેર બજારમાં પ્રવેશવામાં કેમ વિલંબ?
આ સ્ટાર્ટઅપ્સ હાલમાં 'કેશ કન્ઝમ્પશન' એટલે કે મૂડી ખર્ચના તબક્કામાં છે, જ્યાં નફા કરતાં પણ ક્ષમતા વધારવા પર વધુ ભાર મુકાઈ રહ્યો છે. પબ્લિક માર્કેટ હંમેશા સ્થિર કેશ ફ્લો અને ચોક્કસ માર્જિન પ્રોફાઈલ ધરાવતી કંપનીઓને પસંદ કરે છે, જે આ સ્ટાર્ટઅપ્સ હજુ પૂરું કરી શકતા નથી.
રોકાણકારો માટે જોખમ અને સાવધાની
આ સેક્ટરમાં ડેટા સેન્ટર્સ બનાવવા ખૂબ જ મોંઘા સાબિત થઈ શકે છે. જો AI સેવાઓની માંગ અપેક્ષા મુજબ નહીં વધે, તો મૂડી પરના વળતર (Return on Capital) પર દબાણ આવી શકે છે. આગામી 24 મહિનામાં સૌ પ્રથમ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર-હેવી બિઝનેસ લિસ્ટિંગ કરી શકે છે. રોકાણકારોએ આ કંપનીઓના નફાકારક મોડલ તરફના સંક્રમણ (Transition) પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.