ભારતે હવે ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે વિદેશી નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે **25 વર્ષનો** લાંબાગાળાનો વ્યૂહાત્મક રોડમેપ જાહેર કર્યો છે. આઈટી મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે સેમિકન્ડક્ટર, ટેલિકોમ અને AI જેવા સેક્ટરમાં સપ્લાય ચેઈનને સુરક્ષિત કરવાના પ્લાન વિશે માહિતી આપી છે.
ભારત સરકારે હવે ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે સ્વનિર્ભર બનવા માટે 25 વર્ષનો લાંબાગાળાનો વ્યૂહાત્મક પ્લાન રજૂ કર્યો છે. બ્લૂમબર્ગ ન્યૂ ઈકોનોમી ફોરમમાં આઈટી અને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે, આ રોડમેપનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનમાં આવતી અડચણો અને ભૌગોલિક રાજકીય જોખમોથી ભારતીય અર્થતંત્રને સુરક્ષિત કરવાનો છે.
ત્રણ તબક્કામાં વહેંચાયેલું આયોજન
આ યોજનાને ત્રણ સમયગાળામાં વહેંચવામાં આવી છે: 5 વર્ષના ટૂંકાગાળાના લક્ષ્યાંકો, 15 વર્ષના મધ્યમગાળાના ગોલ્સ અને 25 વર્ષના લાંબાગાળાના માઈલસ્ટોન્સ. સરકાર હવે માત્ર એસેમ્બલી (Assembly) કરવાને બદલે કાચા માલ, ઈન્ડસ્ટ્રિયલ ગેસ અને કેમિકલ સબસ્ટ્રેટ જેવા પાયાના ઘટકોના સ્થાનિક ઉત્પાદન પર ભાર મૂકી રહી છે.
સેમિકન્ડક્ટર અને ટેલિકોમ પર ખાસ ભાર
સરકાર સેમિકન્ડક્ટર ઈકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા માગે છે. અગાઉના દાયકામાં મોબાઈલ મેન્યુફેક્ચરિંગમાં જે સફળતા મળી છે, તેને જ હવે સેમિકન્ડક્ટર અને AI ક્ષેત્રે રિપીટ કરવાનો પ્રયાસ છે. ખાસ કરીને 4G અને 5G ટેલિકોમ સ્ટેકમાં 1,00,000 થી વધુ ટાવર્સ પર સ્વદેશી ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ સફળ રહ્યો છે, જે હવે અન્ય સેક્ટર્સ માટે મોડેલ બનશે.
નાણાકીય શિસ્ત અને પડકારો
આ મહત્વાકાંક્ષી યોજનાને વેગ આપવા માટે ભારતની નાણાકીય સ્થિતિ પણ મજબૂત થઈ છે. છેલ્લા 5 વર્ષમાં પબ્લિક ડેટ-ટુ-જીડીપી (Debt-to-GDP) રેશિયો 61% થી ઘટાડીને 55% કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, નિષ્ણાતો માને છે કે આટલા મોટા પ્રોજેક્ટ્સ માટે વિશાળ મૂડી અને કુશળ શ્રમિકોની જરૂર પડશે. આગામી સમયમાં સ્થાનિક કંપનીઓ વૈશ્વિક સ્પર્ધામાં ટકી શકે છે કે નહીં અને પોલિસીમાં સાતત્ય કેટલું જળવાય છે, તે જોવું મહત્વનું રહેશે.