ભારત પોતાની AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર મજબૂત કરવા માટે UAE ની G42 અને Cerebras Systems સાથે મળીને કામ કરી રહ્યું છે. IndiaAI Mission હેઠળ **8-exaflop** સુપરકોમ્પ્યુટર તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યું છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય પ્રાઈવેટ સેક્ટર પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે.
ભારતની આત્મનિર્ભર AI મુસાફરી
ભારત સરકાર આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સના ક્ષેત્રમાં સ્વાયત્તતા મેળવવા માટે હવે એક શક્તિશાળી હાઈ-પર્ફોર્મન્સ કોમ્પ્યુટિંગ ક્લસ્ટર ઉભું કરી રહ્યું છે. IndiaAI Mission હેઠળ આ પ્રોજેક્ટમાં 8-exaflop સુપરકોમ્પ્યુટિંગ સિસ્ટમ ઈન્સ્ટોલ કરવામાં આવશે, જે આશરે 10,000 હાઈ-એન્ડ GPU જેટલી પ્રોસેસિંગ પાવર ધરાવે છે. આ પ્રોજેક્ટ માટે અબુ ધાબી સ્થિત G42 અને અમેરિકાની Cerebras Systems સાથે ભાગીદારી કરવામાં આવી છે.
ખર્ચ અને ફંડિંગનું ગણિત
માર્ચ 2024 માં સરકારે આ મિશન માટે ₹10,371.92 કરોડના આઉટલેને મંજૂરી આપી હતી. જો કે, ગ્લોબલ માર્કેટમાં હાર્ડવેરના ભાવમાં સતત વધઘટ થઈ રહી છે. આ અનિશ્ચિતતાને ધ્યાનમાં રાખીને, સરકાર હવે એક નવું 'National Frontier AI & Compute Fund' બનાવવાનું વિચારી રહી છે, જેનું કદ અંદાજે ₹15,000 કરોડથી ₹20,000 કરોડ વચ્ચે હોઈ શકે છે. આ ફંડનો મુખ્ય હેતુ લાંબા ગાળાની સ્થિરતા જાળવવાનો છે.
પડકારો અને ભવિષ્યની યોજનાઓ
આ મિશન સામે સૌથી મોટો પડકાર ટેકનિકલ અપગ્રેડેશનનો છે. AI હાર્ડવેર ખૂબ ઝડપથી જૂનું થઈ જાય છે, તેથી સિસ્ટમને સતત અપડેટ રાખવી જરૂરી છે. આ ઉપરાંત, આવા વિશાળ ક્લસ્ટર્સ માટે વીજળી અને કુલિંગનો ખર્ચ પણ મોટો પડકાર છે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું?
આગામી સમયમાં 'Condor Galaxy India' ક્લસ્ટરના કમિશનિંગ પર સૌની નજર રહેશે. સરકારનું લક્ષ્ય 2026 ના અંત સુધીમાં કુલ 1,00,000 GPU ક્ષમતા સુધી પહોંચવાનું છે. સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે સબસિડી ફ્રેમવર્ક અને વધારાના ફંડની મંજૂરી આ મિશનની સફળતા માટે નિર્ણાયક સાબિત થશે.