ભારત સરકારે એલોન મસ્કના પક્ષપાતના આક્ષેપોને ફગાવી દીધા છે અને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તમામ સેટેલાઇટ કંપનીઓએ સમાન સુરક્ષા પ્રોટોકોલનું પાલન કરવું પડશે. હાલમાં Starlink, Jio અને Eutelsat OneWeb સ્પેક્ટ્રમ ફાળવણીની રાહ જોઈ રહ્યા છે.
ભારત સરકારે ઓક્ટોબર 2026 માં એલોન મસ્ક દ્વારા કરવામાં આવેલા આક્ષેપોને સત્તાવાર રીતે ફગાવી દીધા છે, જેમાં તેમણે દાવો કર્યો હતો કે કેટલીક કોર્પોરેટ સંસ્થાઓ SpaceX ની Starlink ને ભારતીય માર્કેટમાં પ્રવેશતા અટકાવી રહી છે. ટેલિકોમ મંત્રી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા અને અન્ય અધિકારીઓએ આ આક્ષેપોને પાયાવિહોણા ગણાવતા કહ્યું છે કે સરકારનું નિયમનકારી માળખું તમામ કંપનીઓ માટે સમાન છે.
લાઇસન્સ અને ઓપરેશનલ મંજૂરી વચ્ચેનો તફાવત
હાલમાં Starlink, Jio Satellite Communications અને Eutelsat OneWeb પાસે માન્ય GMPCS લાઇસન્સ છે. જોકે, હજુ સુધી કોઈપણ કંપનીને અંતિમ સુરક્ષા મંજૂરી કે સ્પેક્ટ્રમ ફાળવણી મળી નથી. સરકારના મતે, આ વહીવટી વિલંબ પ્રોટેક્શનિઝમ નથી, પરંતુ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટેની અનિવાર્યતા છે.
રોકાણકારો માટે શું છે મહત્વનું?
સેટેલાઇટ ઓપરેટરોએ યુઝર ડેટાનું સ્થાનિક સ્ટોરેજ, ઇન્ટરસેપ્શન પ્રોટોકોલ્સ અને જીઓફેન્સિંગ જેવા કડક નિયમોનું પાલન કરવું પડશે. ટેલિકોમ વિભાગ (DoT) હાલમાં સ્પેક્ટ્રમ પ્રાઇસિંગ મોડલ પર કામ કરી રહ્યું છે, જેમાં આવક-વહેંચણી (Revenue-sharing) મોડલ હેઠળ લગભગ 5% AGR ની દરખાસ્ત હોઈ શકે છે. આ સ્પેક્ટ્રમની અંતિમ કિંમત કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન અને લાંબા ગાળાની આર્થિક વ્યવહારુતા નક્કી કરશે.
આ ક્ષેત્રમાં રિલાયન્સ જિયો અને ભારતી એરટેલ જેવી કંપનીઓનું પ્રભુત્વ છે, ત્યારે ગ્લોબલ પ્લેયર્સના પ્રવેશ સાથે સ્પર્ધા વધુ તીવ્ર બનશે. આગામી સમયમાં સ્પેક્ટ્રમ ગાઇડલાઇન્સ અને સુરક્ષા ક્લિયરન્સ જ આ સેક્ટરનું ભવિષ્ય નક્કી કરશે.