ભારત સરકાર હવે ડેટાની સુરક્ષા અને સાર્વભૌમત્વ માટે હાઇબ્રિડ AI મોડલ અપનાવવાની દિશામાં આગળ વધી રહી છે. આ વ્યૂહરચનાનો હેતુ ગ્લોબલ ટેક કંપનીઓ દ્વારા ભારતીય ડેટાના દુરુપયોગને રોકવાનો છે, જેના માટે ટૂંક સમયમાં નવા નિયમો આવી શકે છે.
બ્લેક-બોક્સ મોડલથી દૂર જવાની તૈયારી
સરકારનું માનવું છે કે પ્રોપ્રાયટરી સિસ્ટમ્સ (જેને બ્લેક-બોક્સ મોડલ કહેવામાં આવે છે) જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. જ્યારે ભારતીય એજન્સીઓ કે બિઝનેસ પોતાનો ડેટા આ સિસ્ટમમાં ફીડ કરે છે, ત્યારે તે વિદેશી સર્વર્સ પર ટ્રાન્સફર થવાની કે મોડલ ટ્રેનિંગમાં ઉપયોગમાં લેવાવાની શક્યતા રહે છે. હાઇબ્રિડ વ્યૂહરચના દ્વારા હવે સરકારે ઓપન-સોર્સ મોડલ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનું નક્કી કર્યું છે જેથી ડેટા લોકલ કંટ્રોલમાં રહે.
આગામી રેગ્યુલેટરી ફ્રેમવર્ક
IT મિનિસ્ટર અશ્વિની વૈષ્ણવે સંકેત આપ્યો છે કે આગામી એક મહિનામાં AI રેગ્યુલેશન પર એક કન્સલ્ટેશન પેપર બહાર પાડવામાં આવશે. આ નવા નિયમોમાં સેફ્ટી, ડીપફેક અને હ્યુમન-ફર્સ્ટ એપ્રોચને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે. આને કારણે સરકારી અને ખાનગી કંપનીઓ માટે ડેટા રેસિડેન્સી અને સિક્યુરિટીના નવા પ્રોક્યોરમેન્ટ સ્ટાન્ડર્ડ્સ લાગુ થઈ શકે છે.
સાયબર જોખમ અને ઉદ્યોગો પર અસર
AI ના ઉપયોગથી વધતા સાયબર જોખમો અંગે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. હાલના આંકડાઓ મુજબ 84% ભારતીય એન્ટરપ્રાઈઝિસે અનુભવ્યું છે કે AI ટૂલ્સ મર્યાદા બહાર જઈને સંવેદનશીલ ડેટાનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. રોકાણકારો માટે આ એક મહત્વનો વળાંક છે, કારણ કે ભવિષ્યમાં AI પાલન (Compliance) માટેના ખર્ચમાં વધારો થઈ શકે છે.