ભારતે અમેરિકાના નેતૃત્વવાળા સ્વૈચ્છિક AI સેફ્ટી એકોર્ડને નકારી કાઢ્યો છે. ભારત હવે પોતાના સ્થાનિક માળખા અને સામાજિક જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને એક ખાસ રેગ્યુલેટરી મોડલ તૈયાર કરશે, જેથી ડીપફેક અને ખોટી માહિતી જેવી સમસ્યાઓ પર કાબૂ મેળવી શકાય.
ભારતનો અભિગમ શા માટે અલગ છે?
ભારત સરકારનું માનવું છે કે અહીંનું ટેક ઇકોસિસ્ટમ અમેરિકા કરતા ઘણું અલગ છે. અમેરિકન મોડલ મુખ્યત્વે કંપનીઓની 'સ્વૈચ્છિક' શિસ્ત પર આધારિત છે, જ્યારે ભારતના નીતિ નિર્ધારકોનું કહેવું છે કે ભારતને તેના વિશિષ્ટ સામાજિક-આર્થિક પડકારોને પહોંચી વળવા માટે એક મજબૂત અને સ્થાનિક અભિગમની જરૂર છે. ભારતમાં વપરાશકર્તાઓનો મોટો વર્ગ પ્રાદેશિક ભાષાઓમાં ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરે છે, જેને સુરક્ષિત રાખવી અત્યંત જરૂરી છે.
'ટેક્નો-લીગલ' હાઇબ્રિડ મોડલ
આગામી કાયદાકીય એજન્ડામાં 'ટેક્નો-લીગલ' મોડલ પર કામ થઈ રહ્યું છે. આમાં બે-સ્તરીય સિસ્ટમ હશે:
- લો-રિસ્ક ટેકનોલોજી: અહીં ઇનોવેશનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે નિયમો હળવા અને સ્વૈચ્છિક રહેશે.
- હાઈ-સ્ટેક્સ સેક્ટર્સ: હેલ્થકેર, ડિફેન્સ અને સરકારી સેવાઓ જેવા મહત્વના ક્ષેત્રોમાં સખત અને ફરજિયાત કમ્પ્લાયન્સ લાગુ કરવામાં આવશે.
વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતા અને રોકાણકારો માટે ચેતવણી
જૂન 2026 માં Anthropic જેવી AI સિસ્ટમ્સના અચાનક સસ્પેન્શન બાદ ભારતને સમજાયું છે કે વિદેશી AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર વધુ પડતી નિર્ભરતા જોખમી છે. તેથી જ 'IndiaAI Mission' હેઠળ સાર્વભૌમ કંટ્રોલ પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.
રોકાણકારો માટે આ એક મહત્વનો વળાંક છે. ભારતમાં કામ કરતી AI કંપનીઓએ હવે વૈશ્વિક સ્તર કરતા અલગ કમ્પ્લાયન્સ ધોરણો માટે તૈયાર રહેવું પડશે. કયા એપ્લિકેશન્સને 'હાઈ-રિસ્ક' ગણવામાં આવશે, તે અંગેનો ડ્રાફ્ટ આવતા જ કંપનીઓના ઓપરેશનલ ખર્ચ અને જવાબદારીઓ અંગે સ્પષ્ટતા થશે.