Ministry of Electronics and Information Technology હવે AI માટે એક અલગ અને સ્પેશિયલ કાયદો બનાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આ નવા નિયમોમાં જોખમના આધારે વર્ગીકરણ કરવામાં આવશે, જેની સૌથી વધુ અસર બેંકિંગ અને હેલ્થકેર જેવા સેક્ટર્સ પર પડશે.
ભારત સરકાર હવે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) માટે એક અલગ અને મજબૂત લીગલ ફ્રેમવર્ક બનાવવાની દિશામાં આગળ વધી રહી છે. અત્યાર સુધી જે કામ IT એક્ટ કે ડેટા પ્રોટેક્શન લો દ્વારા થતું હતું, તેના બદલે હવે એક ડેડિકેટેડ કાયદો લાવવાની તૈયારી છે.
શું છે આ રિસ્ક-બેઝ્ડ એપ્રોચ?
સરકાર AI એપ્લિકેશનને તેના દ્વારા થનારા સંભવિત જોખમોના આધારે વર્ગીકૃત કરશે. જે AI ટૂલ્સ ઓછા જોખમી છે, ત્યાં નિયમો હળવા રાખવામાં આવશે જેથી ઇનોવેશન ન અટકે. જોકે, બેંકિંગ, હેલ્થકેર અને ક્રિટિકલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવા હાઈ-રિસ્ક સેક્ટર્સ માટે કડક નિયમો હશે. આ કંપનીઓએ ફરજિયાત ઓડિટ અને ટ્રાન્સપરન્સી ડિસ્ક્લોઝર આપવા પડશે.
SEBI અને માર્કેટ પર અસર
કેપિટલ માર્કેટમાં AI ના ઉપયોગને લઈને SEBI પણ સતર્ક છે. ખાસ કરીને અલ્ગોરિધમિક ટ્રેડિંગમાં હવે 'Human-in-the-loop' એટલે કે માનવીય હસ્તક્ષેપ ફરજિયાત બને તેવી શક્યતા છે. આ ઉપરાંત, માર્કેટમાં કોઈ મોટી ખલેલ ન પહોંચે તે માટે AI સિસ્ટમમાં 'Kill-switch' ફીચર રાખવાની પણ વિચારણા ચાલી રહી છે, જેથી જરૂર પડ્યે તેને તરત બંધ કરી શકાય.
રોકાણકારોએ શું ધ્યાન રાખવું?
આ નવા નિયમોના કારણે ટેક કંપનીઓ અને ફિનટેક ફર્મના કમ્પ્લાયન્સ કોસ્ટમાં વધારો થઈ શકે છે. ખાસ કરીને જે કંપનીઓ AI પર નિર્ભર છે, તેમની પ્રોફિટબિલિટી પર આ નિયમોની સીધી અસર જોવા મળી શકે છે. 2026 ના અંત સુધીમાં સરકાર વધુ વિગતો જાહેર કરે તેવી શક્યતા છે, ત્યારે રોકાણકારોએ ટેક-હેવી કંપનીઓના મેનેજમેન્ટની કોમેન્ટ્રી પર નજર રાખવી જોઈએ.