ભારત સરકારે સેમિકન્ડક્ટર મિશનના બીજા તબક્કા માટે **$13 અબજનું** ફંડ જાહેર કર્યું છે. દેશની **90-95%** આયાત નિર્ભરતા ઘટાડવાના લક્ષ્ય સાથે, વર્ષ **2035** સુધીમાં **$200 અબજથી** વધુની માંગ પૂરી કરવાની તૈયારી છે.
સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમનું વિસ્તરણ
ભારત સરકારનું આ મિશન માત્ર ચિપ ડિઝાઇનિંગ પૂરતું સીમિત નથી, પરંતુ ટેસ્ટિંગથી લઈને ફૂલ-સ્કેલ મેન્યુફેક્ચરિંગ સુધીનો સંપૂર્ણ ઇકોસિસ્ટમ તૈયાર કરવાનો છે. હાલમાં ઓટોમોટિવ, કન્ઝ્યુમર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ જેવા ક્ષેત્રો માટે ભારત 90-95% સેમિકન્ડક્ટરની આયાત પર નિર્ભર છે, જેને આ નવી નીતિ દ્વારા બદલવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
પ્રોજેક્ટ્સ અને મહત્વના માઈલસ્ટોન્સ
દેશના 6 રાજ્યોમાં હાલમાં 12 સેમિકન્ડક્ટર પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી મળી ચૂકી છે. Micron, Kaynes Semicon અને CG Semi જેવી કંપનીઓએ એસેમ્બલી અને ટેસ્ટિંગનું કામ શરૂ પણ કરી દીધું છે. જોકે, રોકાણકારોની મુખ્ય નજર ધોલેરા (ગુજરાત) સ્થિત Tata Electronics અને તાઇવાનની Powerchip (PSMC) ના સંયુક્ત સાહસ પર છે. આ પ્લાન્ટ ડિસેમ્બર 2026 સુધીમાં તેનું પ્રથમ આઉટપુટ આપવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે, જે ભારત માટે એડવાન્સ્ડ વેફર ફેબ્રિકેશન ક્ષેત્રે એક મોટું પગલું માનવામાં આવે છે.
ટેલેન્ટ પૂલ અને પડકારો
સરકાર પ્રોજેક્ટ ખર્ચના 50% સુધીની સબસિડી આપી રહી છે, પરંતુ સાચો પડકાર કુશળ માનવબળનો છે. સરકારે 1,00,000 સેમિકન્ડક્ટર એન્જિનિયરો તૈયાર કરવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે, જેમાંથી 85,000 એન્જિનિયરો સપ્ટેમ્બર 2026 સુધીમાં તાલીમ પૂર્ણ કરી ચૂક્યા છે. જોકે, વૈશ્વિક સ્તરે 2032 સુધીમાં 10 લાખ કામદારોની અછત વર્તાઈ શકે છે, જેની અસર ભારત પર પણ પડી શકે છે. પ્રોજેક્ટની સફળતા માટે હાઈ પ્રોડક્શન યીલ્ડ અને વિશ્વસનીય ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અત્યંત નિર્ણાયક સાબિત થશે.