ભારતમાં ડેટા સેન્ટરની કેપેસિટી વર્ષ **2030** સુધીમાં વધીને **9 ગીગાવોટ** સુધી પહોંચવાની ધારણા છે. જોકે, આ ઝડપી ડિજિટલ વિકાસ સાથે વીજળીની વધતી માગ અને કાર્બન ફૂટપ્રિન્ટને લઈને ચિંતાઓ પણ વધી રહી છે.
ભારતમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો વ્યાપ જે રીતે વધી રહ્યો છે, તે એક મોટો એનર્જી ચેલેન્જ લઈને આવ્યો છે. ઉદ્યોગના અંદાજ મુજબ, ભારતની ડેટા સેન્ટર ક્ષમતા હાલના 1.4 ગીગાવોટથી વધીને 2030 સુધીમાં 9 ગીગાવોટ થવાની શક્યતા છે. આ ગ્રોથ દેશની ડિજિટલ મહત્વાકાંક્ષાઓ માટે સારો છે, પરંતુ લાંબા ગાળાની પર્યાવરણીય સ્થિરતા પર પ્રશ્નો ઊભા કરે છે.\n\n### ઉર્જા વપરાશનો મોટો પડકાર\nઅંદાજો દર્શાવે છે કે 2030 સુધીમાં ડેટા સેન્ટર્સ ભારતની કુલ વીજળીના વપરાશના લગભગ 3% જેટલો હિસ્સો ધરાવતા હશે. રોકાણકારો માટે આ એક જટિલ સ્થિતિ છે. ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ટેક કંપનીઓ આ સેક્ટરમાં મોટું રોકાણ કરી રહી છે, પરંતુ ઓપરેશનલ ખર્ચ અને પર્યાવરણીય અસર હવે અવગણી શકાય તેમ નથી. AI અને ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ માટે 24/7 અવિરત વીજળીની જરૂર રહે છે.\n\n### ફોસિલ ફ્યુઅલ અને ESG રિસ્ક\nસૌથી મોટી ચિંતા આ વીજળીના સ્ત્રોતને લઈને છે. હજુ પણ મોટી માત્રામાં કોલસો અને નેચરલ ગેસનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે. જે કંપનીઓ અને ઇન્વેસ્ટર્સ કડક ESG (Environmental, Social, and Governance) માપદંડોનું પાલન કરે છે, તેમના માટે આ ફોસિલ ફ્યુઅલ પર નિર્ભરતા એક મોટું જોખમ છે. જો રિન્યુએબલ એનર્જી તરફ શિફ્ટ નહીં થાય, તો કંપનીઓએ રેગ્યુલેટર્સ અને ગ્લોબલ સ્ટેકહોલ્ડર્સના દબાણનો સામનો કરવો પડી શકે છે.\n\n### રોકાણકારો માટે શું છે મહત્વનું?\nરોકાણકારોએ માત્ર કેપેસિટી એક્સપાન્શન જોવાની જરૂર નથી, પરંતુ કંપનીઓ કઈ રીતે એનર્જી મેળવે છે તે જોવું પણ અનિવાર્ય છે. જે કંપનીઓ ગ્રીન એનર્જી અને એનર્જી-એફિશિયન્ટ કૂલિંગ ટેકનોલોજીમાં રોકાણ કરશે, તે ભવિષ્યમાં ઓપરેશનલ રિસ્ક ઘટાડવામાં વધુ સફળ રહેશે.