આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) માટે સેમિકન્ડક્ટર્સની વધતી માંગને કારણે સપ્લાય ચેઈનમાં મોટો ઘટાડો આવ્યો છે, જેની સીધી અસર ભારતીય ઈલેક્ટ્રોનિક્સ માર્કેટ પર પડી રહી છે. વર્ષ 2026 ના પ્રથમ છ મહિનામાં જ એન્ટ્રી-લેવલ સ્માર્ટફોનના ભાવમાં સરેરાશ **32%** નો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે અને આ સ્થિતિ **2027** સુધી યથાવત રહેવાની શક્યતા છે.
વૈશ્વિક સેમિકન્ડક્ટર માર્કેટમાં એક મોટું પરિવર્તન આવી રહ્યું છે જે સીધું ભારતીય ગ્રાહકોને અસર કરી રહ્યું છે. AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટેની માંગ એટલી વધી ગઈ છે કે Samsung, Micron અને SK Hynix જેવી કંપનીઓ હવે ડેટા સેન્ટર્સ માટે હાઈ-બેન્ડવિડ્થ મેમરી ચિપ્સ પર વધુ ધ્યાન આપી રહી છે. આ વ્યૂહાત્મક ફેરફારને કારણે સામાન્ય વપરાશના ઉપકરણો માટે ચિપ્સની અછત સર્જાઈ છે, જેને 'Chipflation' નામ આપવામાં આવ્યું છે.
ભારતીય માર્કેટ પર અસર
Counterpoint Research ના ડેટા મુજબ, 2026 ના પ્રથમ છ મહિનામાં ભારતમાં સ્માર્ટફોનના સરેરાશ વેચાણ ભાવમાં 16% નો વધારો થયો છે. સૌથી ગંભીર અસર ₹10,000 થી ઓછી કિંમતના બજેટ સ્માર્ટફોન પર પડી છે, જ્યાં ગ્રાહકોને 32% સુધીનો ભાવવધારો સહન કરવો પડ્યો છે. મેન્યુફેક્ચરર્સ માટે મેમરી ચિપ એ ઉત્પાદન ખર્ચનો મોટો હિસ્સો છે, તેથી કંપનીઓ કાં તો ભાવ વધારવા મજબૂર છે અથવા ફીચર્સમાં ઘટાડો કરી રહી છે.
ભારત કેમ હજુ પણ જોખમમાં છે?
ભારતમાં Tata Electronics અને Micron ના ATMP પ્રોજેક્ટ્સ જેવા મહત્વના કામો ચાલી રહ્યા છે, પરંતુ તે હાલમાં ફક્ત એસેમ્બલી અને પેકેજિંગ પર કેન્દ્રિત છે. અદ્યતન 'વેફર ફેબ્રિકેશન' (Wafer Fabrication) ક્ષમતા હજુ શરૂઆતના તબક્કે હોવાથી, ભારત 2027 સુધી વૈશ્વિક સપ્લાય ડાયનેમિક્સમાં મોટો ફેરફાર લાવવામાં સક્ષમ દેખાતું નથી.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી
કંપનીઓ હવે લાંબા ગાળાના સપ્લાય કરાર (Long-term agreements) કરી રહી છે જેથી ઉત્પાદન અટકે નહીં. રોકાણકારોએ આગામી ક્વાર્ટરના પરિણામોમાં એ જોવું જોઈએ કે શું કંપનીઓ આ વધારાનો ખર્ચ ગ્રાહકો પર નાખી શકે છે કે પછી તે તેમના નફાના માર્જિનને ઘટાડશે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સેક્ટર માટે આ એક મોટું જોખમ છે જે આવનારા વર્ષો સુધી ચાલુ રહી શકે છે.