ચીનની નિકાસ રોકવાથી ભારતના ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સપ્લાય ચેઇનમાં ખતરો

ચીનના નવા સપ્લાય ચેઇન નિયંત્રણ પગલાંથી ભારતના ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરમાં ભારે ચિંતાનું વાતાવરણ છે. ચીનના સ્ટેટ કાઉન્સિલ દ્વારા જારી કરાયેલા આ નવા નિયમોનો હેતુ ઉત્પાદનને ચીનમાં જ જાળવી રાખવાનો છે, અને તેના ભાગરૂપે આવશ્યક મશીનરી અને કમ્પોનન્ટ્સની નિકાસ પર નિયંત્રણો લાદવામાં આવ્યા છે. ઉદ્યોગના અધિકારીઓની ચેતવણી મુજબ, આ પ્રતિબંધો ભારતમાં આવનારા સમયમાં નવા કમ્પોનન્ટ ફેક્ટરીઓ અને હાલની ફેસિલિટીના વિસ્તરણ પર ગંભીર અસર કરી શકે છે.

સપ્લાય ચેઇનની નબળાઈઓ ઉજાગર

ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કંપનીઓના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ ચીની સપ્લાયર્સ સાથે મશીનરીની ઉપલબ્ધતા અંગે સ્પષ્ટતા મેળવવા પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. વ્યૂહાત્મક સપ્લાય ચેઇન અને ઔદ્યોગિક મશીનરી પર ચીનનું વધતું નિયંત્રણ, ભારતીય ઉદ્યોગ માટે સ્થિરતા, રોકાણ અને નિકાસ વૃદ્ધિ અંગે ચિંતાઓ ઊભી કરી રહ્યું છે. ભારતીય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉદ્યોગે આ મામલે સત્તાવાર રીતે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY) નો સંપર્ક કર્યો છે અને ચીનના નવા નિકાસ નિયમોની સંભવિત અસરોની વિગતો આપી છે.

સરકારનો મર્યાદિત પ્રતિભાવ

સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ચીનના ભૂતકાળના નિકાસ પ્રતિબંધોની જેમ જ, ભારતીય સરકાર પાસે આ મામલે હસ્તક્ષેપ કરવાના વિકલ્પો મર્યાદિત છે. અધિકારીઓ પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે અને ઉદ્યોગ હિતધારકો સાથે ચર્ચા કરી રહ્યા છે. એક ઉદ્યોગ અધિકારીએ અનામી રીતે જણાવ્યું હતું કે જો આ નિયમોનું સંપૂર્ણપણે પાલન કરવામાં આવે તો નાના અને મધ્યમ કદની કંપનીઓ પર ગંભીર અસર થઈ શકે છે, જેઓ મોટાભાગે આયાતી મશીનરી અને કમ્પોનન્ટ્સ પર નિર્ભર છે. મોટી કંપનીઓ જેવી કે Tata Electronics અને Foxconn પણ સંભવિત વિક્ષેપો માટે તૈયારી કરી રહી છે.

ટેકનોલોજી પર નિર્ભરતામાં વધારો

ચીનના આદેશ 834 અને 835, ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ વચ્ચે તેના આર્થિક સુરક્ષા માળખાને મજબૂત બનાવે છે. આદેશ 834 સત્તાવાળાઓને સેમિકન્ડક્ટર અને AI જેવા નિર્ણાયક ક્ષેત્રો પર નજર રાખવાની મંજૂરી આપે છે, જ્યારે આદેશ 835 ચીનની વિદેશી પ્રતિબંધોનો સામનો કરવાની ક્ષમતાને વધારે છે. આ પગલાં ભારતના 'ઇલેક્ટ્રોનિક કમ્પોનન્ટ્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ (ECMS 2.0)' જેવી નીતિ પહેલને અવરોધી શકે છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય સ્થાનિક ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે પરંતુ તે ચીનની ટેકનોલોજી અને સાધનો પર નિર્ભર છે. મશીનરી નિકાસ માટેની મંજૂરી પ્રક્રિયામાં લાગતો 45 દિવસ સુધીનો લાંબો સમયગાળો, ચીનના ઔદ્યોગિક સાધનો પરની સતત નિર્ભરતા દર્શાવે છે.