અમેરિકન સ્ટાર્ટઅપ Besxar એ અવકાશમાં સેમિકન્ડક્ટર વેફર બનાવવાની ટેકનોલોજી પર કામ શરૂ કર્યું છે. કંપની આ માટે SpaceX ના Falcon 9 રોકેટ બૂસ્ટર્સનો ઉપયોગ કરી રહી છે. હાલમાં આ એક પ્રાઈવેટ કંપની છે અને શેરબજારમાં લિસ્ટેડ નથી.
અવકાશમાં ચિપ મેન્યુફેક્ચરિંગની શરૂઆત
ભૂતપૂર્વ OpenAI કર્મચારી એશ્લે પિલિપિઝિન દ્વારા સ્થાપિત Besxar નામનું સ્ટાર્ટઅપ સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદનને પૃથ્વી પરની ક્લીનરૂમ સુવિધાઓમાંથી અવકાશમાં સ્થાનાંતરિત કરવા માંગે છે. અવકાશમાં રહેલા અલ્ટ્રા-હાઈ વેક્યુમનો ઉપયોગ કરીને અત્યંત શુદ્ધ વેફર્સ બનાવવાનો કંપનીનો પ્લાન છે, જેથી પૃથ્વી પરના ખર્ચાળ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની જરૂરિયાત ઘટી શકે.
SpaceX સાથે ભાગીદારી
Besxar એ SpaceX ના Falcon 9 રોકેટ બૂસ્ટર્સને ટેસ્ટિંગ ગ્રાઉન્ડ તરીકે વાપરવા માટે કરાર કર્યા છે. જુલાઈ 2026 માં, કંપનીએ તેના બે પ્રાયોગિક યુનિટ્સ, જેને 'Fabships' નામ આપવામાં આવ્યું છે, તેને SpaceX ના Starlink મિશન દ્વારા અવકાશમાં મોકલ્યા હતા. આ મિશનનો મુખ્ય હેતુ માઈક્રોગ્રેવિટી અને વેક્યુમમાં ચિપ બનાવવાની ક્ષમતા ચકાસવાનો છે.
નાણાકીય સ્થિતિ અને રોકાણ
Besxar હાલમાં એક ખાનગી કંપની છે. તેણે $14 મિલિયન જેટલું ફંડ એકત્ર કર્યું છે, જેમાં Bee Partners અને Union Labs જેવા વેન્ચર કેપિટલ રોકાણકારોનો સમાવેશ થાય છે. આ કંપની હજુ શેરબજારમાં ઉપલબ્ધ નથી, તેથી ભારતીય રોકાણકારો માટે તેમાં સીધું રોકાણ કરવાનો કોઈ માર્ગ નથી.
ટેકનિકલ અને આર્થિક પડકારો
આ આખો પ્રોજેક્ટ અત્યારે પ્રાથમિક તબક્કે છે. સૌથી મોટો પડકાર સ્પેસ ટ્રાન્સપોર્ટેશનનો ખર્ચ છે. જ્યાં સુધી અવકાશમાં સામાન મોકલવાનો ખર્ચ પ્રતિ કિલો નોંધપાત્ર રીતે ઘટશે નહીં, ત્યાં સુધી પૃથ્વી પર બનતી ચિપ્સ સાથે સ્પર્ધા કરવી મુશ્કેલ છે. આ ઉપરાંત, લોન્ચિંગ દરમિયાન થતા વાઇબ્રેશન અને રિટર્ન લેન્ડિંગ સમયે વેફર્સની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી એ એક મોટો એન્જિનિયરિંગ પડકાર છે.
