કોગ્નિટિવ સાયન્ટિસ્ટ Gary Marcus એ જનરેટિવ AI પાછળ થઈ રહેલા આંધળા ખર્ચને લઈને ચેતવણી આપી છે. હાઈ વેલ્યુએશન અને મોનેટાઈઝેશનના અભાવને કારણે માર્કેટમાં અસ્થિરતાનો ભય છે.
શું AI બબલ ફૂટવા જઈ રહ્યો છે?
કોગ્નિટિવ સાયન્ટિસ્ટ અને ઇન્ડસ્ટ્રી ક્રિટિક Gary Marcus નું માનવું છે કે અત્યારે AI ક્ષેત્રમાં જે તેજી દેખાય છે, તે લાંબા ગાળે જોખમી બની શકે છે. ખાસ કરીને કંપનીઓ દ્વારા ડેટા સેન્ટર્સ, એડવાન્સ્ડ ચિપ્સ અને એનર્જી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પાછળ કરવામાં આવતો તોતિંગ ખર્ચ હાલમાં માત્ર 'બર્ન રેટ' જ વધારી રહ્યો છે.
OpenAI અને પ્રોફિટેબિલિટીનો પ્રશ્ન
Marcus એ ખાસ કરીને OpenAI નો ઉલ્લેખ કર્યો છે. કંપનીનું ઊંચું વેલ્યુએશન ત્યારે જ ટકી શકશે જો તે સંશોધનમાંથી બહાર આવીને મોટા પાયે વાસ્તવિક આવક (Commercial Success) પેદા કરી શકે. જો ભવિષ્યમાં મૂડીની અછત સર્જાય અથવા AI સિસ્ટમ જાળવવાનો ખર્ચ થતી કમાણી કરતા વધી જાય, તો કંપનીઓના વેલ્યુએશનમાં મોટો ઘટાડો આવી શકે છે.
ડોટ-કોમ યુગ સાથે સરખામણી
ઘણા એનાલિસ્ટ આ પરિસ્થિતિને વર્ષ 2008 ની બેંકિંગ ક્રાઈસીસ કરતા 'ડોટ-કોમ બબલ' સાથે સરખાવે છે, જ્યાં હાઈપ (Hype) એ વાસ્તવિક બિઝનેસ રિઝલ્ટ કરતા ઘણી વધારે હતી. હાલમાં રોકાણકારો માટે સૌથી મોટું જોખમ એ છે કે કંપનીઓ તેમની ભારેખમ ડેવલપમેન્ટ કોસ્ટને કેવી રીતે કમાણીમાં બદલશે.
રેગ્યુલેટરી જોખમ અને સાવચેતી
નાણાકીય બાબતો ઉપરાંત, સરકારો દ્વારા AI પર વધી રહેલી નજર પણ એક મોટું જોખમ છે. પ્રાઈવસી, પોલિટિકલ ડિસકોર્સ અને સોસાયટી પર AI ની અસરોને કારણે કડક નિયમો આવી શકે છે, જે ટેક કંપનીઓની ગ્રોથ ટ્રેજેક્ટરીને અસર કરી શકે છે. રોકાણકારોએ અત્યારે માત્ર AI ની વાતોમાં આવ્યા વગર જે કંપનીઓ પાસે ડાયવર્સિફાઈડ આવકના સ્ત્રોત છે, તેના પર વધુ ધ્યાન આપવું જોઈએ.