વૈશ્વિક ટેક કંપનીઓ વર્ષ 2026માં AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પાછળ **$725 અબજથી $800 અબજ** સુધીનો તોતિંગ ખર્ચ કરવાની તૈયારીમાં છે. હવે રોકાણકારોનું ધ્યાન માત્ર ગ્રોથ પર નહીં, પણ કંપનીઓના વધતા દેવા અને નફાકારકતા પર કેન્દ્રિત થયું છે.
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવા માટેની વૈશ્વિક રેસ હવે નિર્ણાયક તબક્કે પહોંચી છે. ઓગસ્ટ 2026 સુધીના આંકડા મુજબ, Amazon, Alphabet, Microsoft, Meta અને Oracle જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ ડેટા સેન્ટર અને પાવર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પાછળ $725 અબજ થી $800 અબજ સુધીનું રોકાણ કરવા જઈ રહી છે. આટલી મોટી મૂડીનું રોકાણ દર્શાવે છે કે ઉદ્યોગ હવે પ્રાયોગિક તબક્કામાંથી નીકળીને સંપૂર્ણપણે ઇન્ડસ્ટ્રીયલ બિલ્ડઆઉટ તરફ આગળ વધી રહ્યો છે.
દેવા આધારિત વિસ્તરણ (Debt-Funded Expansion) ની ચિંતા
ભૂતકાળમાં આ ટેક કંપનીઓ મુખ્યત્વે તેમના પોતાના કેશ રિઝર્વ દ્વારા ખર્ચ કરતી હતી, પરંતુ હવે સ્થિતિ બદલાઈ છે. વર્તમાન રોકાણ માટે કંપનીઓ મોટાપાયે ક્રેડિટ માર્કેટ અને લોન પર નિર્ભર બની છે. આ ફેરફારને કારણે હવે વ્યાજના દરોમાં થતો ફેરફાર સીધો કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિનને અસર કરી શકે છે. શેરધારકો માટે હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે કંપનીઓ આ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને કેટલી ઝડપથી રેવન્યુમાં રૂપાંતરિત કરી શકે છે.
મોનેટાઈઝેશન ગેપ (Monetization Gap)
માર્કેટ નિષ્ણાતો માટે ચિંતાનો મુખ્ય વિષય છે 'મોનેટાઈઝેશન ગેપ'—એટલે કે હાર્ડવેર પાછળ થતો ખર્ચ અને AI સર્વિસ દ્વારા થતી આવક વચ્ચેનું અંતર. Bank for International Settlements (BIS) એ 2026 માટેના જોખમોમાં AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પાછળના આડેધડ ખર્ચને સામેલ કર્યો છે. જો આ ખર્ચ AIની માંગ કરતા વધી જશે, તો કંપનીઓ પાસે 'સ્ટ્રેન્ડેડ એસેટ્સ' (એવી સંપત્તિ જે પૂરતો નફો ન આપી શકે) નું જોખમ વધી જશે. જોકે, JPMorgan જેવી સંસ્થાઓ માને છે કે જો રેવન્યુ ગ્રોથ ઝડપી બનશે, તો આ ચક્ર આર્થિક રીતે ટકી શકશે.
ભારતીય બજાર પર અસર
ભારતીય ઇક્વિટી માર્કેટ હાલમાં US ટેક સ્પેન્ડિંગની સીધી અસરોથી પ્રમાણમાં સુરક્ષિત છે, કારણ કે અહીં AI-સ્પેસિફિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું કેન્દ્રિત રોકાણ ઓછું છે. જોકે, વૈશ્વિક સ્તરે જો AI પાછળના ખર્ચમાં અચાનક ઘટાડો થાય, તો તે માર્કેટ સેન્ટિમેન્ટને નબળું પાડી શકે છે. આગામી સમયમાં, કંપનીઓ તેમના ડેટા સેન્ટરનો ઉપયોગ કેટલી કાર્યક્ષમતાથી કરે છે અને પ્રોફિટ માર્જિન જાળવી રાખવામાં કેટલી સફળ રહે છે, તેના પર રોકાણકારોની ખાસ નજર રહેશે.