Microsoft, Amazon અને Alphabet જેવી દિગ્ગજ ટેક કંપનીઓ પર **$2.9 ટ્રિલિયન**ના ઓફ-બેલેન્સ-શીટ દેવાને લઈને રોકાણકારો ચિંતિત છે. AI પાછળના આ જંગી રોકાણનું જોખમ માર્કેટ પર ફરી વળ્યું છે.
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ના વધતા ક્રેઝ વચ્ચે હવે ટેક જાયન્ટ્સની આર્થિક સ્થિતિ પર સવાલો ઉભા થયા છે. Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta અને Oracle જેવી કંપનીઓએ $1.65 ટ્રિલિયન થી $3 ટ્રિલિયન સુધીની આવી જવાબદારીઓ (Commitments) ઊભી કરી છે, જે સીધી રીતે તેમના બેલેન્સ શીટ પર દેખાતી નથી.
આ દેવું ક્યાં છે?
આ આંકડાઓ મુખ્યત્વે ડેટા સેન્ટરના લાંબા ગાળાના લીઝ, મોંઘા AI હાર્ડવેર અને જોઈન્ટ વેન્ચરના પેમેન્ટ સાથે જોડાયેલા છે. હાલના એકાઉન્ટિંગ નિયમો મુજબ, જ્યાં સુધી પ્રોજેક્ટનું કામ શરૂ ન થાય ત્યાં સુધી આ દેવું ફુટનોટ્સમાં છુપાયેલું રહે છે. જો AIની માંગ અપેક્ષા મુજબ નહીં વધે, તો કંપનીઓને એસેટ ઈમ્પેરમેન્ટ (Asset Impairment)નો સામનો કરવો પડી શકે છે, જેનાથી કંપનીઓની નાણાકીય સ્થિતિ ડગમગી શકે છે.
ઓરેકલ પર વિશેષ નજર
માર્કેટ એનાલિસ્ટ્સની નજર ખાસ કરીને Oracle પર છે. કંપનીનો ડેટા-ટુ-ઇક્વિટી રેશિયો 4x જેટલો ઊંચો છે, જે અન્ય ટેક કંપનીઓ કરતા ઘણો વધારે છે. આ કારણે લેન્ડર્સ (Lenders) પણ કંપનીની ક્રેડિટવર્થનેસ અંગે સાવધ બન્યા છે.
રોકાણકારો માટે અત્યારે મુખ્ય પાઠ એ છે કે માત્ર પ્રોફિટના આંકડા જોઈને રોકાણ ન કરવું. વાર્ષિક રિપોર્ટની 'ફુટનોટ્સ' વાંચવી અત્યંત જરૂરી છે, કારણ કે લાંબા ગાળાની જવાબદારીઓ ગમે ત્યારે કંપનીની બેલેન્સ શીટનું રૂપ બદલી શકે છે.