xAI અને OpenAI જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ હવે પાવર ગ્રીડની રાહ જોવાને બદલે ડેટા સેન્ટર્સ ચલાવવા માટે એરક્રાફ્ટ જેટ એન્જિનનો ઉપયોગ કરી રહી છે. આ વ્યૂહરચના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે ફાયદાકારક છે, પરંતુ તેની સાથે જોડાયેલા પર્યાવરણીય જોખમો અને કાયદાકીય પડકારો પણ રોકાણકારોએ ધ્યાનમાં રાખવા જેવા છે.
પાવર ગ્રીડની મર્યાદા અને નવી શોધ
AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવાની વૈશ્વિક સ્પર્ધામાં પાવર ગ્રીડ સૌથી મોટો અવરોધ બની ગઈ છે. ખાસ કરીને ઉત્તર વર્જિનિયા જેવા વિસ્તારોમાં કનેક્શન મેળવવામાં 7 વર્ષ જેટલો સમય લાગે છે. આ સમસ્યાને ઉકેલવા માટે Elon Musk ની xAI અને OpenAI ના પાર્ટનર્સ હવે જૂના એરક્રાફ્ટના જેટ એન્જિનને રીપર્પઝ કરીને સાઈટ પર જ પાવર જનરેટ કરી રહ્યા છે. આ પદ્ધતિથી નવા ડેટા સેન્ટર્સ માત્ર 24 મહિનામાં કાર્યરત થઈ શકે છે.
આ ટેકનોલોજી કેવી રીતે કામ કરે છે?
આમાં મુખ્યત્વે Boeing 747 જેવા જૂના વિમાનોમાં વપરાતા GE CF6-80C2 એન્જિન કોર્સનો ઉપયોગ થાય છે. ProEnergy જેવી કંપનીઓ આ એન્જિનને રિફર્બિશ કરીને ગેસ-ફાયર્ડ ટર્બાઇનમાં રૂપાંતરિત કરે છે. xAI એ આ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ મિસિસિપીમાં તેના Colossus 2 ફેસિલિટી માટે કર્યો છે, જ્યારે OpenAI ના પાર્ટનર Crusoe એ ટેક્સાસના Stargate પ્રોજેક્ટમાં તેનો અમલ કર્યો છે.
રોકાણકારો માટે તક અને જોખમ
આ ટ્રેન્ડને કારણે સાધનો બનાવતી કંપનીઓ માટે તેજી આવી છે. GE Vernova એ રિપોર્ટ કર્યો છે કે એરોડેરિવેટિવ ટર્બાઇનની માંગમાં ધરખમ વધારો થયો છે. 2026 ના ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં ઓર્ડર વધીને 57 યુનિટ પર પહોંચ્યા છે, જે ગયા વર્ષના સમાન ગાળામાં માત્ર 9 યુનિટ હતા.
પરંતુ અહીં નોંધપાત્ર જોખમો પણ છે. આ એન્જિન પર્યાવરણ માટે નુકસાનકારક ગેસ જેવા કે ફોર્માલ્ડીહાઈડ અને નાઈટ્રોજન ઓક્સાઈડનું ઉત્સર્જન વધુ કરે છે. પરિણામે, મિસિસિપીમાં xAI હાલમાં 'Clean Air Act' હેઠળ કાયદાકીય મુસીબતોનો સામનો કરી રહી છે. રોકાણકારોએ આ કંપનીઓના કાયદાકીય અપડેટ્સ અને પર્યાવરણીય નિયમો પર ચાંપતી નજર રાખવી જોઈએ.