Whalesbook
Sequoia Capital થી અલગ થયા બાદ, Peak XV Partners હવે સ્વતંત્ર રીતે કાર્યરત છે અને તેણે પોતાના પ્રથમ ફંડ હેઠળ $1.3 બિલિયન એકત્રિત કર્યા છે. આ ભંડોળનો ઉપયોગ ભારત અને સમગ્ર એશિયા-પેસિફિક (APAC) ક્ષેત્રમાં સીડ (Seed) અને અર્લી-સ્ટેજ (Early-stage) સ્ટાર્ટઅપ્સમાં રોકાણ કરવા માટે કરવામાં આવશે. કંપની હવે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને ક્રોસ-બોર્ડર (Cross-border) તકો પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે, જ્યારે ફિનટેક (Fintech) અને કન્ઝ્યુમર ટેક (Consumer Tech) જેવા ક્ષેત્રોમાં તેનું રોકાણ ચાલુ રહેશે. આ રોકાણ આગામી બે થી ત્રણ વર્ષમાં કરવામાં આવશે. આ નિર્ણય વૈશ્વિક વેન્ચર કેપિટલ (VC) બજારમાં વધતી સ્પર્ધા અને રોકાણકારોના બદલાતા વલણ વચ્ચે લેવામાં આવ્યો છે.
આ $1.3 બિલિયન નું ફંડ અગાઉના ફંડ્સ કરતાં લગભગ અડધું કદ ધરાવે છે, જે રોકાણની પસંદગીમાં વધુ તીક્ષ્ણતા દર્શાવે છે. આ ઘટાડો સૂચવે છે કે Peak XV હવે મોટા પાયે રોકાણ કરવાને બદલે ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળી અને પોતાની શ્રેણીમાં અગ્રણી કંપનીઓને પ્રાધાન્ય આપશે. આ રોકાણ વ્યૂહરચના Lightspeed Venture Partners ના $500 મિલિયન અને Accel ના $650 મિલિયન જેવા સ્પર્ધકોના મોટા ફંડ્સથી અલગ પડે છે, જ્યારે Peak XV નું અગાઉનું ફંડ $2.85 બિલિયન નું હતું.
ભારતમાં વેન્ચર કેપિટલ (VC) ફંડિંગમાં મજબૂત પુનરાગમન જોવા મળ્યું છે, જેના કારણે તે એશિયા-પેસિફિક (APAC) ક્ષેત્રમાં બીજું સૌથી મોટું VC ડેસ્ટિનેશન બની ગયું છે. 2025 માં ડીલ વોલ્યુમમાં 54% નો નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. એશિયા-પેસિફિક VC માર્કેટનું મૂલ્ય 2024 માં $108 બિલિયન હતું અને તે 7.0% CAGR થી વધવાની ધારણા છે. આ ક્ષેત્રમાં રોકાણકારો હવે 'ગ્રોથ એટ ઓલ કોસ્ટ' (Growth at all costs) માનસિકતાને બદલે ટકાઉ વૃદ્ધિ અને કાર્યક્ષમતા પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) એક મુખ્ય રોકાણ થીમ તરીકે ઉભરી આવી છે, જોકે વૈશ્વિક AI ફંડિંગમાં ભારતનો હિસ્સો હજુ ઓછો છે. 2026 માં ભારતનો GDP વૃદ્ધિ દર 6.2% રહેવાની ધારણા છે.
કંપનીના ભૂતકાળના સફળ રોકાણોમાં Zomato અને Meesho જેવી કંપનીઓ સામેલ છે, જેમણે FY24 માં નફો કર્યો હતો અને Meesho FY27E સુધીમાં પોઝિટિવ EBITDA હાંસલ કરે તેવી અપેક્ષા છે. આ સફળતાઓ Peak XV ની શ્રેષ્ઠ વ્યવસાયોને ઓળખવાની અને તેમને વિકસાવવાની ક્ષમતાને સાબિત કરે છે.
જોકે, $1.3 બિલિયન નું આ ફંડ નોંધપાત્ર છે, પરંતુ તેમાં કેટલાક પડકારો પણ છે. Sequoia થી અલગ થયા બાદ કેટલાક સિનિયર મેનેજિંગ ડાયરેક્ટરના વિદાય થવાને કારણે આંતરિક પુનર્ગઠન થયું છે. ભારતમાં VC સ્પેસમાં તીવ્ર સ્પર્ધા છે, જ્યાં કંપનીઓએ યુનિટ ઇકોનોમિક્સ (Unit Economics) જેવા ફંડામેન્ટલ્સ પર વધુ ધ્યાન આપવું પડશે. AI પર ફોકસ હોવા છતાં, વૈશ્વિક AI ફંડિંગમાં ભારતનું ઓછું સ્થાન આ ક્ષેત્રમાં રોકાણને જોખમી બનાવી શકે છે. વેન્ચર માર્કેટના પરિપક્વ થવા સાથે, નફાકારકતા અને કાર્યક્ષમતાના માપદંડો ઊંચા આવ્યા છે.
આગામી સમયમાં, VC રોકાણ અનુશાસિત રોકાણ અને મૂલ્ય નિર્માણ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. Peak XV Partners ની વ્યૂહરચના આ વલણ સાથે સુસંગત છે, જે ઊંડાણપૂર્વકના બજાર જ્ઞાનનો ઉપયોગ કરીને આગામી શ્રેણી-નિર્ધારક કંપનીઓને ઓળખવાનો પ્રયાસ કરશે, ભલે તે અગાઉના વર્ષો કરતાં વધુ નિયંત્રિત ગતિએ હોય.