OpenAI, વિશ્વની સૌથી મૂલ્યવાન સ્ટાર્ટઅપ બની ગઈ છે. તાજેતરમાં પૂર્ણ થયેલા $122 બિલિયન ના આ વિશાળ ફંડિંગ રાઉન્ડ બાદ, AI લીડર કંપનીનું વેલ્યુએશન $852 બિલિયન પર પહોંચ્યું છે. માર્ચ 2026 માં પૂર્ણ થયેલ આ પ્રાઇવેટ ફંડિંગ, AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં રોકાણકારોના મજબૂત વિશ્વાસને દર્શાવે છે. OpenAI ની રેવન્યુ (Revenue) ઝડપથી વધી રહી છે, જે હાલમાં દર મહિને $2 અબજ ડોલર થી વધુ છે. ChatGPT ના 900 મિલિયન થી વધુ વીકલી યુઝર્સ છે, અને તેનો એન્ટરપ્રાઇઝ બિઝનેસ પણ વૃદ્ધિ કરી રહ્યો છે, જે કંપનીની આવકનો 40% હિસ્સો ધરાવે છે. OpenAI ના જણાવ્યા મુજબ, આ ભંડોળ તેના "કમ્પ્યુટ મોટ" (Compute Moat) ને મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરશે, જેમાં ક્લાઉડ સર્વિસિસ, Nvidia અને Broadcom જેવા ભાગીદારો સાથે ચિપ ડેવલપમેન્ટ અને ડેટા સેન્ટર ઇન્વેસ્ટમેન્ટનો સમાવેશ થાય છે. આ આંકડો OpenAI ને ઝડપથી વિસ્તરતી AI ઇકોનોમીમાં અગ્રણી બનાવે છે.
જોકે, OpenAI નું આ ઊંચું વેલ્યુએશન સ્પર્ધાને કારણે ચર્ચામાં છે. Anthropic જેવી કંપનીઓનું વેલ્યુએશન $380 બિલિયન (જે $350 બિલિયન થી વધ્યું છે) થયું છે અને તે વાર્ષિક $14 બિલિયન ની સેલ્સની અપેક્ષા રાખે છે. Elon Musk ની xAI નું વેલ્યુએશન આશરે $230 બિલિયન આંકવામાં આવી રહ્યું છે. આ સ્પર્ધાના કારણે OpenAI નો એન્ટરપ્રાઇઝ AI મોડેલ્સમાં લીડ 50% થી ઘટીને 25% થઈ ગયો હોવાના અહેવાલો છે, જ્યારે Anthropic નો હિસ્સો વધીને લગભગ 32% થયો છે. માત્ર એન્ટરપ્રાઇઝ ક્લાયન્ટ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતી Cohere નું વેલ્યુએશન $6.8 બિલિયન છે. OpenAI નું આ વિશાળ વેલ્યુએશન, જ્યાં સુધી કોઈ પ્રોફિટ (Profit) જાહેર નથી થયો, ત્યાં સુધી તેની લાંબા ગાળાની સ્થિરતા પર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે, ખાસ કરીને જ્યારે AI કંપનીઓના મૂલ્યો ઝડપથી વધી રહ્યા છે.
AI હાર્ડવેરની રેસ પણ તેજ બની છે. Amazon, Nvidia અને SoftBank જેવા મોટા રોકાણો, તેમજ Microsoft ના સતત સમર્થન, AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવાના વિશાળ ખર્ચને દર્શાવે છે. Amazon નું $35 બિલિયન નું રોકાણ, ઉદાહરણ તરીકે, 2028 સુધીમાં OpenAI દ્વારા IPO અથવા આર્ટિફિશિયલ જનરલ ઇન્ટેલિજન્સ (AGI) ના માઇલસ્ટોન હાંસલ કરવા પર આધારિત હોવાનું કહેવાય છે. Nvidia અને અન્ય ભાગીદારો મુખ્ય કમ્પ્યુટ પાવર અને ચિપ સહયોગ પૂરા પાડી રહ્યા છે. Amazon, Microsoft અને Google જેવા મોટા ક્લાઉડ પ્રોવાઇડર્સ પણ તેમના ડેટા સેન્ટર્સનો મોટા પાયે વિસ્તાર કરી રહ્યા છે અને પોતાની કસ્ટમ AI ચિપ્સમાં રોકાણ કરી રહ્યા છે. OpenAI Broadcom સાથે કસ્ટમ ચિપ્સ પર કામ કરી રહી છે, પરંતુ સ્થાપિત ચિપમેકર્સ અને Nvidia જેવી કંપનીઓ તરફથી તીવ્ર સ્પર્ધાનો સામનો કરી રહી છે, જે એક મુખ્ય રોકાણકાર અને ભાગીદાર પણ છે. AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર વૈશ્વિક ખર્ચ 2029 સુધીમાં $758 બિલિયન સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે, જે એક વિશાળ બિલ્ડ-આઉટનો સંકેત આપે છે. જોકે, માર્કેટ બબલ (Market Bubble) ની ચિંતાઓ યથાવત છે.
આ રેકોર્ડબ્રેક ફંડિંગ છતાં, વિવેચકો કેટલીક ચિંતાઓ તરફ ઇશારો કરે છે. Amazon અને Nvidia જેવા રોકાણકારો પાસેથી મળેલ $122 બિલિયન માંથી મોટો હિસ્સો GPU ક્રેડિટ્સ અથવા ભવિષ્યના લક્ષ્યો સાથે જોડાયેલ ચુકવણીઓ હોઈ શકે છે, નહિ કે તાત્કાલિક રોકડ. આ ફાઇનાન્સિંગ સ્ટ્રક્ચર, OpenAI ના પ્રોફિટનો અભાવ અને ઊંચા ખર્ચને ધ્યાનમાં લેતા, $852 બિલિયન નું વેલ્યુએશન મુખ્યત્વે માર્કેટમાં પ્રભુત્વ જાળવી રાખવા અને ભવિષ્યમાં નફો કમાવવાની યોજનાઓ પર આધારિત છે. OpenAI એન્ટરપ્રાઇઝ AI માં Anthropic જેવી પ્રતિસ્પર્ધીઓને જગ્યા આપી રહી છે. કસ્ટમ AI ચિપ્સ વિકસાવવી એ ખર્ચાળ અને જોખમી છે. AI બજારમાં સટ્ટાકીય રોકાણને કારણે શંકાઓ છે, અને 2026 સુધીમાં AI ખર્ચ કંપનીઓના નાણાંને તાણ આપી શકે છે. OpenAI નફાકારક કેવી રીતે બનશે અને તેની લીડ કેવી રીતે જાળવી રાખશે તે તપાસવું મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
OpenAI હવે ChatGPT, Codex, વેબ બ્રાઉઝિંગ અને અન્ય AI સુવિધાઓને એક "યુનિફાઇડ AI સુપરએપ" (Unified AI Superapp) માં જોડવાની યોજના ધરાવે છે. આ પગલું યુઝર અનુભવને સરળ બનાવવા, વિકાસને ઝડપી બનાવવા અને બજારની સ્થિતિને મજબૂત બનાવવાનો હેતુ ધરાવે છે, ખાસ કરીને જ્યારે એન્ટરપ્રાઇઝ ક્લાયન્ટ્સ વૃદ્ધિનો મુખ્ય ક્ષેત્ર બની રહ્યા છે. કંપનીએ મુખ્ય બેંકો પાસેથી તેની ક્રેડિટ લાઇન વધારીને $4.7 બિલિયન કરી દીધી છે, જે તેને વધુ નાણાકીય સુગમતા આપે છે. સંભવિત IPO ને ધ્યાનમાં રાખીને, OpenAI મોટા રોકાણકારોને આકર્ષિત કરતા મેટ્રિક્સ અને માર્કેટ પોટેન્શિયલ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. તેનું મહત્વાકાંક્ષી વેલ્યુએશન અને વૃદ્ધિ તેના AI ટેકનોલોજીને સ્થિર નફામાં ફેરવવા અને સ્પર્ધાત્મક તથા ખર્ચાળ AI ઉદ્યોગમાં અગ્રણી રહેવા પર આધાર રાખે છે.