Whalesbook
ટેકનોલોજીમાં વિકાસ અને બજાર પર દબાણ
Union Budget 2026-27 માં ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે ભારતને 'વિકસિત ભારત' બનાવવાના મોટા રોડમેપની જાહેરાત કરવામાં આવી છે, જેમાં AI, ડીપ ટેક અને સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રે નોંધપાત્ર રોકાણનો સમાવેશ થાય છે. પરંતુ, આ આશાસ્પદ જાહેરાતો વચ્ચે, ડેરિવેટિવ્ઝ ટ્રેડિંગ પર Securities Transaction Tax (STT) વધારવાની જાહેરાતે બજારમાં તાત્કાલિક ખળભળાટ મચાવી દીધો. આ જાહેરાતના પગલે Bombay Stock Exchange (BSE) ના શેર ભાવમાં તીવ્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો અને તે લોઅર સર્કિટ પર પહોંચી ગયો. આ ઘટના દર્શાવે છે કે રોકાણકારો નીતિગત ફેરફારો પ્રત્યે કેટલા સંવેદનશીલ છે, ભલે સરકાર લાંબા ગાળાના નવીનતા માટે પ્રતિબદ્ધ હોય.
ડેરિવેટિવ્ઝ માર્કેટમાં ગભરાટ (Derivatives Market Jitters)
ડેરિવેટિવ્ઝ ટ્રેડિંગ પર STT વધારવાની જાહેરાતે તાત્કાલિક શેરબજારમાં આંચકો આપ્યો. BSE ના શેર ભાવમાં તીવ્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો, જે લોઅર સર્કિટ સુધી પહોંચ્યો. ટ્રેડર્સ અને રોકાણકારો ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સમાં ટ્રેડિંગના વધારાના ખર્ચથી નારાજ થયા. આ ઝડપી નકારાત્મક પ્રતિક્રિયા કરવેરા ફેરફારો માટે આ સેગમેન્ટની સંવેદનશીલતાને રેખાંકિત કરે છે, જે સંભવતઃ ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ અને લિક્વિડિટીને અસર કરી શકે છે. સરકારનો આ વધારા પાછળનો હેતુ તેના ઇરાદાપૂર્વકના આર્થિક અસરની નજીકથી તપાસની જરૂરિયાત દર્શાવે છે.
ટેકનોલોજી 'વિકસિત ભારત'નું એન્જિન
તાત્કાલિક બજાર પ્રતિક્રિયાથી આગળ વધીને, Union Budget 2026-27 એ ટેકનોલોજીને ભારતનાં વિકાસના મુખ્ય આધારસ્તંભ તરીકે સ્થાપિત કરવાની વ્યાપક વ્યૂહરચના દર્શાવી છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય 'વિકસિત ભારત' હાંસલ કરવાનો છે. Finance Minister Nirmala Sitharaman એ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), ડીપ ટેક અને સેમિકન્ડક્ટરને ઔદ્યોગિક ઉત્પાદકતા વધારવા માટે નિર્ણાયક તત્વો તરીકે ઓળખ્યા છે. આ ઉપરાંત, નવા હાઇ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર અને દુર્લભ ખનિજોના ઉત્પાદન પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરાયું છે. આ વિઝનમાં 'Bharat-VISTAAR' નો પ્રારંભ શામેલ છે, જે એક બહુભાષી AI એપ્લિકેશન છે. તેનો હેતુ AgriStack પોર્ટલ અને Indian Council of Agricultural Research (ICAR) ના ડેટાને એકીકૃત કરીને ખેડૂતોને કસ્ટમાઇઝ્ડ સલાહ આપીને કૃષિ ક્ષેત્રમાં ક્રાંતિ લાવવાનો છે. AI ને આરોગ્ય સંભાળમાં પણ સામેલ કરાશે, જે વૃદ્ધો અને વિકલાંગો માટે અદ્યતન સહાયક ઉપકરણો વિકસાવવામાં મદદ કરશે.
સેમિકન્ડક્ટર મહત્વાકાંક્ષાઓ અને ડીપ ટેક ફંડિંગ
આત્મનિર્ભરતા પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાને વધુ મજબૂત કરતાં, બજેટમાં India Semiconductor Mission 2.0 ને વિસ્તૃત કરવામાં આવી છે. આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય સ્થાનિક સ્તરે ચિપ-મેકિંગ સાધનો, સામગ્રી અને સ્વદેશી બૌદ્ધિક સંપદાના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. આ ક્ષેત્રને નોંધપાત્ર સરકારી સમર્થન દર્શાવવા માટે, Electronics Manufacturing Services (EMS) યોજના માટે ફાળવણી વધારીને ₹40,000 કરોડ કરવામાં આવી છે. વધુમાં, ડીપ ટેક અને અદ્યતન સંશોધન માટે Anusandhan National Research Fund અને National Quantum Mission હેઠળ જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે. Central Public Sector Enterprises (CPSEs) દ્વારા ડિજિટલી સક્ષમ "Hi-Tech Tool Rooms" ની સ્થાપના પણ કરવામાં આવશે, જે ઉચ્ચ-ચોકસાઇવાળા ઘટકોના ઉત્પાદનને સરળ બનાવશે.
કાર્યબળ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ
AI-સંચાલિત અર્થતંત્ર માટે ભવિષ્યના કાર્યબળને તૈયાર કરવાના ભાગરૂપે, નોકરી બજારો અને કૌશલ્યની જરૂરિયાતો પર આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સની અસરનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે એક ઉચ્ચ-શક્તિ સમિતિની રચના કરવામાં આવશે. આ પગલું 2047 સુધીમાં વૈશ્વિક સેવા બજારનો નોંધપાત્ર હિસ્સો મેળવવાના લાંબા ગાળાના લક્ષ્ય સાથે જોડાયેલું છે. બજેટમાં નવા હાઇ-સ્પીડ રેલ કોરિડોરની પણ જાહેરાત કરવામાં આવી છે, જે ટેકનોલોજીકલ પ્રગતિની સાથે રાષ્ટ્રીય ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસમાં સતત રોકાણ દર્શાવે છે.