કેન્દ્રીય કેબિનેટે India Semiconductor Mission (ISM) હેઠળ બે અત્યાધુનિક મેન્યુફેક્ચરિંગ ફેસિલિટીને મંજૂરી આપી છે, જેનાથી ગુજરાત દેશનું સેમીકન્ડક્ટર હબ બનવાની દિશામાં વધુ મજબૂત બન્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ્સમાં કુલ અંદાજે ₹3,936 કરોડનું રોકાણ સામેલ છે અને તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઇલેક્ટ્રોનિક ઘટકોના ઘરેલું ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપી આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે.
બે મુખ્ય પ્રોજેક્ટ્સ: GaN ડિસ્પ્લે અને ચિપ પેકેજિંગ
- ક્રિસ્ટલ મેટ્રિક્સ લિમિટેડ (CML): આ કંપની ધોલેરામાં ભારતની પ્રથમ કોમર્શિયલ Gallium Nitride (GaN)-આધારિત મિની/માઇક્રો-LED ડિસ્પ્લે ફેસિલિટી સ્થાપશે. આ યુનિટ 6-ઇંચની વેફરનો ઉપયોગ કરીને GaN ફાઉન્ડ્રી સેવાઓ પણ પ્રદાન કરશે. તેનો વાર્ષિક ઉત્પાદન લક્ષ્યાંક 72,000 ચોરસ મીટર ડિસ્પ્લે પેનલ્સ અને 24,000 સેટ RGB GaN એપિટેક્સી વેફરનો છે, જે મોટા કોમર્શિયલ સ્ક્રીન, ઓટોમોટિવ ડિસ્પ્લે અને XR ગ્લાસ તથા સ્માર્ટવોચ માટે માઇક્રો-ડિસ્પ્લે જેવી માંગવાળી એપ્લિકેશન્સ માટે ઉપયોગી થશે.
- સુચી સેમિકોન પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (SSPL): સુરતમાં સ્થપાનારી આ કંપની એક સેમીકન્ડક્ટર પેકેજિંગ યુનિટ (OSAT) સ્થાપશે. આ યુનિટ ભારતની બેકએન્ડ સેમીકન્ડક્ટર ક્ષમતાને વેગ આપશે, જેનો લક્ષ્યાંક વાર્ષિક 1,033 મિલિયનથી વધુ ડિસ્ક્રીટ સેમીકન્ડક્ટરનું ઉત્પાદન કરવાનો છે. આ ફેસિલિટી ઓટોમોટિવ, ઇન્ડસ્ટ્રીયલ ઓટોમેશન અને કન્ઝ્યુમર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં, ખાસ કરીને પાવર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને એનાલોગ ઇન્ટિગ્રેટેડ સર્કિટ્સ માટે મહત્વપૂર્ણ બનશે.
ભારતનો સેમીકન્ડક્ટર મિશન અને ભવિષ્ય
આ મંજૂરીઓ India Semiconductor Mission (ISM) માટે એક મોટો પડાવ છે. હવે સુધીમાં કુલ બાર પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી મળી ચૂકી છે, જેમાં કુલ રોકાણ લગભગ ₹1.64 લાખ કરોડની નજીક પહોંચી ગયું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે, વૈશ્વિક સેમીકન્ડક્ટર માર્કેટ 2026 સુધીમાં લગભગ $1 ટ્રિલિયન સુધી પહોંચવાની ધારણા છે. ભારતમાં સેમીકન્ડક્ટર માર્કેટ 2030 સુધીમાં $100 બિલિયન અને 2035 સુધીમાં $189 બિલિયન સુધી પહોંચવાની અપેક્ષા છે. GaN LED ચિપ્સ માર્કેટ પણ 2034 સુધીમાં $74 બિલિયન સુધી પહોંચી શકે છે, જ્યારે OSAT માર્કેટ 2032 સુધીમાં $3 બિલિયન સુધી પહોંચવાની શક્યતા છે.
જોકે, ફૅબ્રિકેશન પ્લાન્ટ્સના નિર્માણમાં મોટા મૂડી રોકાણ, કુશળ શ્રમિકોની અછત, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના પડકારો અને ભૂ-રાજકીય તણાવ જેવી અનેક મુશ્કેલીઓ છે. CML અને SSPL ની સફળતા મજબૂત અમલીકરણ અને નવી ટેકનોલોજી અપનાવવા પર નિર્ભર રહેશે.
