Google નું ભારતમાં ઇન્વેસ્ટમેન્ટ: આંધ્ર પ્રદેશમાં ₹15 અબજ ડોલરનો AI ડેટા હબ બનશે

આંધ્ર પ્રદેશ બનશે ડેટા અને ટેકનોલોજી હબ

આ $15 અબજ ડોલર નું Google ડેટા સેન્ટર આંધ્ર પ્રદેશને અગ્રણી ડિજિટલ અને ટેકનોલોજી હબ બનાવવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. રાજ્યના મુખ્યમંત્રી એન. ચંદ્રબાબુ નાયડુએ 28 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ આ 1-ગીગા વોટ (GW) ની સુવિધાનો શિલાન્યાસ કર્યો હતો. આ પ્રોજેક્ટ રાજ્યની ટેક ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા માટેનો મુખ્ય આધારસ્તંભ બનશે.

આ સુવિધા 600 એકર જમીન પર વિકસાવવામાં આવી રહી છે અને તેનો ઉદ્દેશ્ય AI કમ્પ્યુટિંગ પાવર અને ડેટા સ્ટોરેજ માટે વધતી વૈશ્વિક માંગને પહોંચી વળવાનો છે. આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા આંધ્ર પ્રદેશને ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માર્કેટમાં પોતાનો હિસ્સો મેળવવામાં મદદ મળશે. રાજ્ય સરકાર ખાસ નીતિઓ, જેમ કે મૂડીગત માલસામાન પર 100% SGST રિઇમ્બર્સમેન્ટ, 10% કેપિટલ સબસિડી, અને સ્ટેમ્પ ડ્યુટી તથા વીજળી ટેરિફમાં છૂટછાટ જેવી સુવિધાઓ આપી રહી છે. આ પહેલ સેમિકન્ડક્ટર ડિઝાઇન અને ડેટા એનાલિટિક્સ જેવા સંલગ્ન ઉદ્યોગોને પણ આકર્ષિત કરશે.

બજારમાં સ્પર્ધા અને પડકારો

ભારતનો ડેટા સેન્ટર માર્કેટ ઝડપથી વિકસી રહ્યો છે, જે 2030 સુધીમાં $20-25 અબજ ડોલર થી વધુનું રોકાણ આકર્ષવાની ધારણા છે. આ વૃદ્ધિ ડેટાનો વધતો વપરાશ, 5G રોલઆઉટ અને AI અપનાવવાને કારણે છે. આંધ્ર પ્રદેશનો પ્રોજેક્ટ એક સ્પર્ધાત્મક બજારમાં પ્રવેશી રહ્યો છે, જ્યાં મહારાષ્ટ્ર, તમિલનાડુ અને તેલંગાણા જેવા રાજ્યો પણ મજબૂત કનેક્ટિવિટી, વીજળી અને નિયમનકારી સહાય પૂરી પાડીને હાઇપરસ્કેલ ડેટા સેન્ટર રોકાણોને આકર્ષવા સક્રિય છે. મહારાષ્ટ્રમાં અદાણી ગ્રુપ ₹50,000 કરોડનું રોકાણ કરવાની યોજના ધરાવે છે, જ્યારે તેલંગાણાએ UPC Volt સાથે ₹5,000 કરોડ ના AI ડેટા સેન્ટર પ્રોજેક્ટ સહિત 5,189 MW ની ક્ષમતા વૃદ્ધિ માટે ₹1.42 લાખ કરોડ થી વધુના ડેટા સેન્ટર પ્રોજેક્ટ્સ માટે MoUs કર્યા છે.

આ વિશાળ પ્રોજેક્ટની વીજળીની જરૂરિયાત એક મોટો પડકાર છે. 1 GW સુવિધા મુંબઈના વાર્ષિક વીજ વપરાશના લગભગ 50% જેટલી વીજળી વાપરી શકે છે. આંધ્ર પ્રદેશની નીતિ અંતર્ગત, મોટા ડેટા સેન્ટર્સ (ઓછામાં ઓછો 300 MW લોડ) ને ડાયરેક્ટ પાવર પ્રોક્યોરમેન્ટની મંજૂરી આપવામાં આવી છે, જે કાર્યક્ષમતા અને ટકાઉપણું માટે નિર્ણાયક છે.

ભવિષ્ય પર અસર

આ વિકાસ આંધ્ર પ્રદેશને ભારતના ડિજિટલ પરિવર્તનમાં અગ્રણી સ્થાન અપાવશે. આ પ્રોજેક્ટ AI, ક્લાઉડ સેવાઓ અને ડેટા સાયન્સ ક્ષેત્રોમાં રોજગારીનું સર્જન કરશે અને ભારતના ટેકનોલોજીકલ પગલાને સ્થાપિત હબની બહાર વિસ્તૃત કરવામાં ફાળો આપશે. આનાથી વિકેન્દ્રિત આર્થિક તકોનું પણ વિસ્તરણ થશે.