ETF ના પૈસા અને Bitcoin ના ભાવ વચ્ચેનો તફાવત
આ અસામાન્ય સ્થિતિ પાછળ ETF ની કાર્યપ્રણાલી અને વૈશ્વિક આર્થિક પરિબળો જવાબદાર છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ ભાવ સ્થિર રહેવાનું મુખ્ય કારણ ETF ની જટિલ કાર્યપ્રણાલી છે.
ETF ની કાર્યપ્રણાલી અને વિલંબ
જ્યારે રોકાણકારો ETF ખરીદે છે, ત્યારે Authorized Participants (APs) નામના મોટા નાણાકીય સંસ્થાઓ ETF ના શેર બનાવે છે. જોકે, આ APs ને તાત્કાલિક Bitcoin ખરીદવાની જરૂર નથી. Regulation SHO હેઠળ, તેમને ETF શેર બનાવવા માટે Bitcoin ખરીદવામાં કલાકો અથવા તો બીજા દિવસ સુધીનો વિલંબ કરવાની છૂટ છે. આ કારણે, ETF માં પૈસા આવે તો પણ Bitcoin ના સ્પોટ માર્કેટમાં સીધી ખરીદીનું દબાણ તરત નથી આવતું. આ વિલંબને કારણે, ETF માં $55 બિલિયન થી વધુનો AUM (Assets Under Management) હોવા છતાં, Bitcoin ના ભાવ પર તાત્કાલિક અસર નથી દેખાતી.
વૈશ્વિક પરિબળો પણ ભાવને અસર કરી રહ્યા છે
ETF ની આંતરિક પ્રક્રિયા ઉપરાંત, વૈશ્વિક આર્થિક પરિબળો પણ Bitcoin ના ભાવને અસર કરી રહ્યા છે. વધતી ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં થયેલો વધારો બજારમાં અનિશ્ચિતતા ઊભી કરી રહ્યો છે. આવા સમયે, Bitcoin ઘણીવાર સોના જેવી સુરક્ષિત સંપત્તિઓને બદલે રિસ્ક એસેટ (Risk Asset) તરીકે વર્તી શકે છે. ઉર્જાના ઊંચા ભાવને કારણે મોંઘવારી વધવાના ડરથી સેન્ટ્રલ બેંકો વ્યાજ દરો ઘટાડવામાં વિલંબ કરી શકે છે, જે Bitcoin જેવી રિસ્ક એસેટ્સ માટે પ્રતિકૂળ છે.
ઐતિહાસિક સંદર્ભ અને નિષ્ણાતોના મંતવ્યો
તાજેતરના આંકડા દર્શાવે છે કે Bitcoin ETF માં પાંચ અઠવાડિયાના આઉટફ્લો (Outflow) પછી $1.4 બિલિયનનું ઇનફ્લો (Inflow) આવ્યું છે, જેમાં BlackRockના IBIT અને Fidelityના FBTC જેવા ETF અગ્રણી છે. જોકે, ભૂતકાળના અનુભવો દર્શાવે છે કે આવા મોટા ઇનફ્લો પછી ક્યારેક પ્રોફિટ-બુકિંગ (Profit-booking) પણ આવી શકે છે. કેટલાક એનાલિસ્ટ માને છે કે Bitcoin હાલમાં તેના 'ફ્લો-ઇમ્પ્લાઇડ' (Flow-implied) મૂલ્ય કરતાં નીચો ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે, જે દર્શાવે છે કે જો ઇનફ્લો ચાલુ રહેશે તો ભાવમાં ઉછાળો આવી શકે છે. બીજી બાજુ, કેટલાક નિષ્ણાતો ચેતવણી આપે છે કે ETF રોકાણકારો કદાચ પરંપરાગત Bitcoin હોલ્ડર્સ જેટલા પ્રતિબદ્ધ ન હોય અને ઘટાડા દરમિયાન ઝડપથી બહાર નીકળી શકે છે.
નકારાત્મક પરિબળો અને સંભવિત જોખમો
વર્તમાન ભાવની સ્થિતિ સૂચવે છે કે ETF ઇનફ્લો એકમાત્ર પરિબળ નથી. ETF ઇનફ્લો અને સ્પોટ માર્કેટ ખરીદી વચ્ચેનો વિલંબ ટૂંકા ગાળા માટે ભાવમાં ખોટું મૂલ્યાંકન (Mispricing) કરી શકે છે. વધુમાં, મોટા રોકાણકારો ('Whales') તરફથી વેચાણનું દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે, જે ઐતિહાસિક રીતે ભાવમાં ઘટાડાનો સંકેત આપે છે. આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં સ્પોટ Bitcoin ETF માંથી કુલ $2.6 બિલિયનનો નેટ આઉટફ્લો થયો છે, જે દર્શાવે છે કે સંસ્થાકીય રોકાણકારો પણ એક્સ્પોઝર ઘટાડી રહ્યા છે. Ethereum ETF માં પણ ઇનફ્લો જોવા મળ્યો છે, પરંતુ તે Bitcoin ETF કરતાં ઘણો ઓછો છે. જો વૈશ્વિક પરિબળો દબાણ જાળવી રાખે અથવા આઉટફ્લો ચાલુ રહે, તો વર્તમાન ETF માંગ ઓછી થઈ શકે છે અને ભાવમાં મોટો ઘટાડો આવી શકે છે.
