ભૌગોલિક રાજકીય જોખમ ઘટતાં બજારમાં સુધારો
તાજેતરમાં ભારતીય બેન્ચમાર્ક ઇન્ડાઇસિસમાં 1.3% નો ઉછાળો એ દર્શાવે છે કે ભૌગોલિક રાજકીય જોખમો (Geopolitical Risks) ઘટતાં બજારો કેવી પ્રતિક્રિયા આપે છે. રોકાણકારો ખાસ કરીને બેન્કિંગ અને ટેકનોલોજી જેવા ક્ષેત્રોમાં નાણાં પાછા ઠાલવી રહ્યા છે, કારણ કે પ્રાદેશિક સંઘર્ષનું તાત્કાલિક જોખમ ઓછું જણાય છે. નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (National Stock Exchange) પર મજબૂત એડવાન્સ-ડિકલાઇન રેશિયો (Advance-Decline Ratio) દ્વારા આ હકારાત્મક ગતિને સમર્થન મળે છે, જે સૂચવે છે કે વૃદ્ધિ ફક્ત થોડી મોટી કંપનીઓમાં જ કેન્દ્રિત નથી, પરંતુ વ્યાપક છે.
માર્કેટ બ્રેડ્થ તેજીને કેવી રીતે વેગ આપે છે?
જ્યારે મુખ્ય ઇન્ડેક્સમાં થયેલો વધારો ચર્ચાનો વિષય બને છે, ત્યારે બજારની ઝડપી ગતિ મોટે ભાગે આક્રમક સંસ્થાકીય ખરીદી (Institutional Buying) નું પરિણામ છે. IT અને જાહેર ક્ષેત્રની બેન્કિંગ જેવી સેક્ટરમાં શોર્ટ-કવરિંગ (Short covering) એક મુખ્ય પરિબળ રહ્યું છે, જેના કારણે આ શેરો સામે દાવ લગાવનારા રોકાણકારોને તેને પાછા ખરીદવા પડ્યા છે. આનાથી કિંમતો વધારવામાં મદદ મળી છે. ઉદાહરણ તરીકે, સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (State Bank of India) જેવા શેરોમાં સુધારાના સંકેતો દેખાઈ રહ્યા છે, જેમાં ફ્યુચર્સ ઓપન ઇન્ટરેસ્ટ (Futures Open Interest) માં ઘટાડો વેચાણકર્તાઓ પાછા હટી રહ્યા હોવાની પુષ્ટિ કરે છે. આ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તે અગાઉના ભાવ પ્રતિકાર સ્તરોને (Resistance Levels) વર્તમાન ટ્રેડિંગ સમયગાળા માટે નવા સપોર્ટ (Support) માં ફેરવી શકે છે.
આશાવાદી દૃષ્ટિકોણ માટે સંભવિત જોખમો
હાલના હકારાત્મક વાતાવરણ છતાં, રોકાણકારોએ વર્તમાન બ્રેકઆઉટ અંગે સાવચેત રહેવું જોઈએ, ખાસ કરીને માર્કેટ લિક્વિડિટી (Market Liquidity) અને સેક્ટર-વિશિષ્ટ લીવરેજ (Sector-specific Leverage) ના સંદર્ભમાં. IT સેક્ટર, ટૂંકા ગાળામાં સ્થિરતાના સંકેતો દર્શાવતું હોવા છતાં, વૈશ્વિક ખર્ચમાં ઘટાડો થવાને કારણે લાંબા ગાળાના પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે. સ્થિર રોકડ પ્રવાહ (Cash Flow) પ્રદાન કરતા ડિફેન્સિવ સેક્ટર્સથી વિપરીત, ટેકનોલોજી શેરો વ્યાજ દરમાં ફેરફાર પ્રત્યે સંવેદનશીલ હોય છે, જે લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહેવાની અપેક્ષા છે. વધુમાં, ભૌગોલિક રાજકીય ઘટનાઓ, જેવી કે સંભવિત શાંતિ વાટાઘાટો પર આધાર રાખવો અનિશ્ચિત છે. બજારો ઘણીવાર શાંતિ કરારો થાય તે પહેલાં જ તેની અપેક્ષા રાખે છે. જો આ વાટાઘાટો નિષ્ફળ જાય, તો પરિણામી બજાર અસ્થિરતા (Market Volatility) ઝડપથી લાંબા ગાળાની સ્થિતિઓના વેચાણમાં પરિણમી શકે છે જે ઘણા રોકાણકારો હાલમાં બનાવી રહ્યા છે.
વેલ્યુએશન (Valuation) અને મોમેન્ટમ (Momentum) માં તફાવત
રોકાણકારો સતત એવા શેરો તરફ જોઈ રહ્યા છે જેણે બ્રોડર માર્કેટ સાથે તાલ મિલાવ્યો નથી, જેણે ઓછું પ્રદર્શન કર્યું છે તેમાં મૂલ્ય શોધી રહ્યા છે. ડૉ. રેડ્ડીઝ લેબોરેટરીઝ (Dr. Reddy’s Laboratories) જેવી કંપનીઓ અને કેટલીક સિમેન્ટ ઉત્પાદકોને પકડવાની સંભાવના ધરાવતી ગણવામાં આવે છે. જોકે, ફિબોનાકી એક્સટેન્શન (Fibonacci Extensions) અને મૂવિંગ એવરેજ (Moving Averages) જેવા ટેકનિકલ સૂચકાંકો (Technical Indicators) પર વધુ પડતો આધાર રાખવાથી સુરક્ષાનો ખોટો અહેસાસ થઈ શકે છે, જે અંતર્ગત મૂળભૂત સમસ્યાઓ (Fundamental Issues) અથવા મેનેજમેન્ટ એક્ઝેક્યુશન (Management Execution) માં સમસ્યાઓને છુપાવી શકે છે. રોકાણકારોએ ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ કે વર્તમાન ભાવ સ્તરે મોમેન્ટમ સૂચકાંકોનો ઉપયોગ કરવાનો અર્થ એ થઈ શકે છે કે મોટા રોકાણકારો વેચાણ કરવાનું શરૂ કરે તે જ સમયે પોઝિશનમાં પ્રવેશ કરવો. ભવિષ્યના અંદાજો સૂચવે છે કે ટૂંકા ગાળાના ટેકનિકલ લાભોને ટેકો આપવા માટે બજારમાં પૂરતા પૈસા છે, જ્યારે આ વલણની કાયમી મજબૂતાઈ આગામી ત્રિમાસિક કમાણી (Quarterly Earnings) અને વૈશ્વિક આર્થિક સૂચકાંકો (Global Economic Indicators) ની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે.
