India VIX માં ઘટાડો: શું બજારમાં વેચવાલીનું દબાણ ઘટશે?

માર્ચની અસ્થિરતા અને India VIX નો ઉછાળો

માર્ચ મહિનો ભારતીય શેરબજાર માટે ખૂબ જ ઉતાર-ચઢાવવાળો રહ્યો. ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ (Geopolitical tensions), મધ્ય પૂર્વમાં વધતી ચિંતાઓ, તેલ પુરવઠા અંગેની ભીતિ, ક્રૂડ ઓઇલ (Crude oil) ના વધતા ભાવો અને નબળા રૂપિયા જેવા પરિબળોને કારણે નિફ્ટી 50 (Nifty 50) ઇન્ડેક્સને માર્ચ 2020 પછીનો સૌથી મોટો માસિક ઘટાડો નોંધાવવો પડ્યો હતો, જેમાં લગભગ 2,700 પોઇન્ટ્સ ગુમાવ્યા હતા. આ ગભરાટના માહોલમાં, India VIX 23મી માર્ચની આસપાસ 27 ની આસપાસ ટોચ પર પહોંચ્યો હતો.

India VIX ના ઘટાડાનો અર્થ શું?

જોકે નિફ્ટી હજુ પણ નબળો દેખાઈ રહ્યો છે, India VIX માં તાજેતરના ઘટાડાને એક સકારાત્મક સંકેત માનવામાં આવી રહ્યો છે. આ ઘટાડો સૂચવે છે કે વેચવાલીનું દબાણ ઓછું થઈ રહ્યું છે અને બજાર માટે સંભવિત રીતે એક કામચલાઉ 'બોટમ' (Temporary Floor) બની શકે છે. ઐતિહાસિક રીતે, India VIX માં આવા તીવ્ર ઉછાળા બાદ ઘણી વખત ટૂંકા ગાળા માટે નિફ્ટી 50 માં સુધારો જોવા મળ્યો છે. છેલ્લા નવમાંથી આઠ કિસ્સાઓમાં આવું બન્યું છે, સિવાય કે કોવિડ-19 જેવી મોટી કટોકટી. વર્તમાન India VIX 26 થી 27 ની રેન્જમાં છે, જે વૈશ્વિક બજારોમાં ચિંતાના સમયે જોવા મળતા સ્તર જેવો છે. મીડિયમ ટર્મ (Medium Term) માટે, નિફ્ટીનો પ્રાઇસ-ટુ-અર્નિંગ (PE) રેશિયો હવે લગભગ 20 ની આસપાસ છે, જે રોકાણકારો માટે વધુ વાજબી મૂલ્યાંકન દર્શાવે છે.

સાવચેતી કેમ જરૂરી છે?

India VIX માં ઘટાડો એ ભય ઓછો થવાનો સંકેત આપી શકે છે, પરંતુ તેને બજારમાં સંપૂર્ણ સુધારા તરીકે લેવો ઉતાવળ ગણાશે. મધ્ય પૂર્વમાં ભૌગોલિક રાજકીય જોખમો હજુ પણ યથાવત છે, જે તેલના ભાવ અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન (Supply Chain) પર અસર કરી શકે છે, અને આ અનિશ્ચિતતા જાળવી રાખશે. કેટલાક વિશ્લેષકો એમ પણ માને છે કે વીકલી ઇન્ડેક્સ ઓપ્શન્સ (Weekly Index Options) જેવી નવી બજાર પદ્ધતિઓ India VIX ની વિશ્વસનીયતાને અસર કરી શકે છે. નિફ્ટી તેના શોર્ટ-ટર્મ મૂવિંગ એવરેજ (Short-term Moving Averages) ની નીચે ટ્રેડ કરી રહ્યો છે અને બુલિશ રિવર્સલ (Bullish Reversal) ના મજબૂત સંકેતોનો અભાવ છે. જ્યાં સુધી ભૌગોલિક રાજકીય ચિંતાઓ અને નબળો રૂપિયો યથાવત રહેશે, ત્યાં સુધી બજારમાં વધુ અસ્થિરતાની શક્યતા નકારી શકાય નહીં.

આગળ શું?

વિશ્લેષકો સાવચેતીપૂર્વક આશાવાદી છે. તેઓ માને છે કે બજારના તાજેતરના કરેક્શન (Correction) એ મીડિયમ-ટર્મ રોકાણકારો માટે સારી ખરીદીની તકો ઊભી કરી છે, પરંતુ એક મજબૂત બોટમ રચાયું છે તેવું કહેવું ખૂબ જ વહેલું ગણાશે. આગળ જતા, મધ્ય પૂર્વ સંઘર્ષમાં કોઈ ઘટાડો, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવની દિશા અને આગામી ચૂંટણીઓના પરિણામો જેવા પરિબળો પર નજર રાખવી મહત્વપૂર્ણ રહેશે. બજારની ભવિષ્યની દિશા હાલના ભૌગોલિક રાજકીય ઘટનાક્રમો કેટલા લાંબા અને ગંભીર રહે છે અને તેની ભારતના અર્થતંત્ર પર શું અસર પડે છે તેના પર નિર્ભર રહેશે.